Doorstart na faillissement | Mogelijkheden voor ondernemers

Een doorstart na faillissement is geen noodgreep en ook geen juridische truc, het is een strategische route waarmee MKB-ondernemers

een levensvatbaar deel van hun onderneming redden terwijl de oude BV juridisch wordt afgewikkeld. De kern is eenvoudig, de activa, het

personeel, de klantrelaties en de naam kunnen onder voorwaarden worden overgedragen aan een nieuwe vennootschap, terwijl de oude schulden in de boedel achterblijven en door de curator worden afgewikkeld. In de praktijk is die doorstart echter alles behalve eenvoudig. De curator toetst scherp, crediteuren zijn wantrouwig en als bestuurder loopt u tegelijkertijd het risico op persoonlijke aansprakelijkheid. Deze pagina legt stap voor stap uit welke routes bestaan, wat ze kosten, welke risico's u loopt en waarom de voorbereiding minstens zo

belangrijk is als de doorstart zelf. Wij begeleiden als MKB Crisismanagement in Arnhem dagelijks ondernemers in dit traject en

zien onmiskenbaar dat wie op tijd de juiste stappen zet, met een reële onderneming de volgende fase ingaat, terwijl wie pas na het faillissement gaat nadenken, vaak achter de feiten aanloopt.

Bij een doorstart koopt een nieuwe rechtspersoon de activa van de gefailleerde onderneming uit de boedel, meestal binnen enkele dagen tot weken na de uitspraak van het faillissement. De oude schulden blijven achter bij de boedel en worden door de curator verdeeld over de crediteuren volgens de wettelijke rangorde. De nieuwe vennootschap begint daarmee schuldenvrij maar koopt wel tegen reële waarde de onderdelen die zij nodig heeft, zoals de voorraad, machines, inventaris, immateriële activa zoals klantenbestand en merkrechten, en soms ook contracten en personeel. De curator is de poortwachter. Hij beoordeelt of het bod op de activa reëel is ten opzichte van de markt en of de gezamenlijke crediteuren er in dit scenario beter van worden dan bij een gewone liquidatie. Wie als oud-bestuurder zelf de doorstart wil uitvoeren, krijgt te maken met extra toetsing, want de curator en de rechter-commissaris willen voorkomen dat de bestuurder

via deze constructie zijn eigen schulden kwijtraakt zonder dat crediteuren daar evenredig van profiteren.

Niet elk bedrijf in financiële nood is geschikt voor een doorstart. De route is zinvol als de onderneming in de kern levensvatbaar is maar gebukt gaat onder een historische schuldenlast, een operationele misstap of een eenmalige externe klap. Voorbeelden uit onze praktijk, een bedrijf dat een grote afnemer failliet zag gaan en daardoor onherstelbaar liquiditeitsverlies leed, een onderneming die na een mislukte investering verstrikt raakte in crediteurendruk, of een MKB-ondernemer die na corona of energieprijzen de reserves volledig opgebruikte. Als de omzet, de klantrelaties en het vakmanschap er nog zijn, maar de balans onherstelbaar onder water staat, is een doorstart vaak de enige route waarmee de onderneming in afgeslankte vorm verder kan. Is de onderneming echter in de kern niet rendabel, dan is een doorstart alleen uitstel. Dan is een beheerste beëindiging met behoud van privépositie vaak verstandiger dan een kostbare herstart.

In de praktijk zien we drie routes. De eerste is de doorstart uit faillissement door een derde partij, bijvoorbeeld een concurrent, leverancier of investeerder die de activa overneemt. Dit is de meest voorkomende en juridisch minst complexe variant. De tweede route is de doorstart door de zittende bestuurder of een vennootschap waarin hij een belang heeft. Deze variant wordt juridisch scherper getoetst, de curator wil aantoonbaar zien dat de prijs marktconform is en dat er geen betere biedingen zijn verdrongen. De derde route is de pre-pack of vergelijkbare voorbereide doorstart via een WHOA-akkoord, waarbij in stilte, nog vóór het feitelijke faillissement, een overnemende partij en een bieding worden voorbereid onder toezicht van een door de rechtbank aangewezen beoogd curator. Die laatste route vraagt de meeste voorbereiding maar levert ook het beste resultaat op het vlak van continuïteit, klantretentie en personeelsbehoud.

De pre-pack is in Nederland een omstreden en in uitvoering beperkte constructie, maar voor geschikte dossiers een krachtig instrument. In

de stille voorbereidingsfase wijst de rechtbank op verzoek van het bestuur een beoogd curator aan die in alle vertrouwelijkheid meekijkt

terwijl bestuur en adviseurs een overname voorbereiden. Zodra het faillissement wordt uitgesproken, ligt de doorstart klaar en wordt

deze binnen uren uitgevoerd. Het voordeel, de onderneming komt niet stil te liggen en waardevernietiging wordt beperkt. Het nadeel, de

rechtbanken in Nederland zijn terughoudend sinds het Smallsteps-arrest van het Europese Hof en staan de pre-pack alleen toe onder strikte

voorwaarden. De stille bewindvoering is een variant die in enkele specifieke sectoren, met name zorg, wordt toegepast. Beide routes

vragen zorgvuldige juridische en operationele voorbereiding en zijn zonder ervaren adviseur vrijwel niet uitvoerbaar.

Een doorstart kost geld, ook als u de indruk heeft dat alles toch al verloren is. Typische posten zijn het bod op de activa richting de curator, juridische begeleiding voor het opstellen en onderhandelen van de koopovereenkomst, due diligence op contracten en arbeidsrechtelijke posities, een werkkapitaalbuffer voor de eerste maanden na doorstart en eventueel een financieringsarrangement voor de nieuwe BV. Voor een gemiddeld MKB-bedrijf komt het totale budget in de regel neer op enkele tienduizenden tot enkele honderdduizenden euro's, afhankelijk van de omvang van de activa en de complexiteit van het dossier. De grootste valkuil die wij in onze praktijk zien, ondernemers die te krap budgetteren voor de periode na de doorstart en daardoor binnen zes maanden opnieuw in liquiditeitsproblemen komen. Een doorstart zonder serieuze werkkapitaalbuffer is statistisch een doorstart met korte houdbaarheidsdatum.

De curator is geen tegenstander, maar hij is ook geen bondgenoot. Zijn wettelijke taak is het belang van de gezamenlijke crediteuren, niet het belang van de oud-bestuurder en ook niet het behoud van de onderneming. Dat betekent dat hij uw bod toetst op marktconformiteit, dat hij openlijk mag shoppen naar alternatieve bieders en dat hij uw persoonlijke rol onder de loep neemt. Tegelijk heeft de curator baat bij een snelle en ordentelijke afwikkeling, hij wil waardevernietiging voorkomen en een goede prijs voor de activa realiseren. Een bestuurder die zich professioneel, transparant en goed voorbereid opstelt, vergroot zijn onderhandelingspositie aanzienlijk. Een bestuurder die

improviseert, informatie achterhoudt of geen reëel bod op tafel legt, wordt door de curator eenvoudigweg gepasseerd.

De menselijke kant van een doorstart is vaak het meest complex. Bij overgang van onderneming in een gewone verkoopsituatie zou artikel
7:662 BW alle arbeidsovereenkomsten automatisch laten overgaan, maar bij een doorstart uit faillissement geldt een uitzondering, de nieuwe
onderneming kan zelf kiezen welk personeel mee gaat en onder welke voorwaarden. Dit biedt ruimte om een afgeslankt team te laten
doorstromen, maar het is ook de bron van de meeste procedures. De uitspraken van het Europese Hof van Justitie zijn de laatste jaren aangescherpt, waardoor puur kostenmatige selectie tussen medewerkers juridisch niet meer automatisch houdbaar is. Klantrelaties vragen een eigen aanpak, communicatie moet snel, eerlijk en zorgvuldig zijn zodat concurrenten geen kans krijgen het gat te vullen. Lopende contracten gaan niet automatisch mee naar de nieuwe BV, elk contract moet afzonderlijk worden besproken met de wederpartij. Goede voorbereiding vóór het faillissement maakt hier het verschil..

Een doorstart is geen vrijbrief. Als oud-bestuurder blijft u aansprakelijk voor gedragingen uit de bestuursperiode van de oude BV. De curator onderzoekt standaard of er sprake was van onbehoorlijk bestuur, paulianeuze handelingen, selectieve betalingen of schending

van de meldingsplicht. Als hij iets aantreft, kan hij u persoonlijk aansprakelijk stellen, óók na de doorstart. Daarnaast kan de doorstart zelf tot aansprakelijkheid leiden als de curator vindt dat de prijs te laag was of dat u voorkennis heeft gebruikt om de overname te

bevoordelen. Dit is precies waarom de voorbereiding zo cruciaal is, een gedocumenteerd bestuursdossier, een onafhankelijke waardebepaling van de activa en transparante communicatie met de curator beperken uw juridische blootstelling aanzienlijk. Ondernemers die hier onvoldoende aandacht aan geven, worden soms jaren later nog geconfronteerd met procedures die de privéreserve volledig opeten.

De doorstart is niet het einddoel, het is de startlijn van een nieuwe onderneming onder zware omstandigheden. De eerste honderd dagen bepalen of de nieuwe BV stand houdt. Kernpunten, liquiditeit bewaken op weekbasis, klantrelaties actief managen zodat de overstap naar de nieuwe entiteit soepel verloopt, leveranciers opnieuw activeren onder nieuwe condities, en het nieuwe team installeren met een duidelijke gemeenschappelijke koers. Ondernemers die dachten na de doorstart eindelijk te kunnen ademhalen, komen vaak bedrogen uit, de operationele druk is juist in deze periode het hoogst. Een gedegen

honderd-dagen-plan, opgesteld vóór de doorstart, is daarom standaard

onderdeel van onze begeleiding.

De ironie van een succesvolle doorstart is dat de meeste bepalende keuzes al vóór het faillissement worden gemaakt. Wie pas na de

uitspraak begint na te denken over een doorstart, heeft geen tijd voor een gedegen waardebepaling, geen ruimte voor een onafhankelijke

overnemende partij en geen dossier dat de curator geruststelt. Wie drie tot zes maanden eerder begint met voorbereiding, krijgt ruimte

voor een pre-pack-traject, voor een WHOA-akkoord als alternatief voor faillissement en voor een gestructureerd scenario dat de curator kan

toetsen op redelijkheid. In onze MKB-praktijk is het verschil zichtbaar, ondernemers die op tijd aan de bel trekken hebben statistisch gezien een significant betere kans op continuïteit én op behoud van hun privépositie. Wachten kost niet alleen geld, het kost juridische opties.

Overweegt u een doorstart als reële optie voor uw onderneming, neem dan zo vroeg mogelijk contact op met ons kantoor in Arnhem voor een vertrouwelijk gesprek. Wij begeleiden dagelijks MKB-ondernemers in deze fase en weten uit ervaring dat het verschil tussen een geslaagde herstart en een dossier waarvan u jaren later nog spijt heeft, grotendeels wordt bepaald door de keuzes in de periode vóór het
faillissement. Het eerste gesprek is altijd vertrouwelijk en vrijblijvend. Hoe eerder wij aan tafel zitten, hoe meer opties u
behoudt, hoe hoger uw kans op continuïteit en hoe beter uw privépositie beschermd blijft.

Neem contact op

Doorstart na faillissement: zo legt u een sterke basis voor een nieuwe start

Veelgestelde vragen

Mag ik als oud-bestuurder een doorstart maken van mijn eigen BV?

Wat kost een doorstart gemiddeld?

Hoe lang duurt een doorstart van start tot finish?

Blijf ik persoonlijk aansprakelijk voor de oude schulden na een doorstart?

Kan personeel mee naar de nieuwe onderneming?

Wat is het verschil tussen pre-pack en een gewone doorstart?

Kan ik klanten meenemen naar de nieuwe onderneming?

Persoonlijk advies

Contact opnemen