Eenmanszaak en schulden: ben je privé aansprakelijk voor de zakelijke schulden?

Je eenmanszaak loopt al een tijd niet lekker. De omzet zakt, de rekeningen stapelen zich op en de eerste schuldeisers laten van zich horen. Dan komt de vraag die 's nachts blijft hangen: als het misgaat met de zaak, kunnen ze dan ook aan mijn huis, mijn auto of mijn spaargeld komen?


Bij een eenmanszaak is het antwoord eerlijk en zonder omwegen: ja, je bent met je privévermogen aansprakelijk voor de zakelijke schulden. Zakelijk en privé zijn juridisch niet van elkaar gescheiden. In deze blog lees je wat dat precies betekent, hoe ver het reikt en vooral wat je nu nog kunt doen om de schade te beperken.

Waarom je met een eenmanszaak privé aansprakelijk bent

Een eenmanszaak is juridisch geen aparte rechtspersoon, zoals een BV dat wel is. Jij en je onderneming zijn voor de wet één en dezelfde persoon. Dat maakt het starten simpel en goedkoop, maar het heeft een keerzijde die je pas voelt als het tegenzit: er is geen muur tussen je zakelijke en je privévermogen.



In de praktijk betekent het dat je schuldeisers zich niet alleen op je bedrijf kunnen verhalen, maar ook op alles wat je privé bezit. Een onbetaalde leverancier, de bank, de Belastingdienst: ze kijken naar jou als persoon, niet naar "de zaak". Andersom geldt trouwens hetzelfde, want ook een grote privéschuld kan je onderneming raken.


Wat kunnen schuldeisers van je privévermogen pakken?


Omdat zakelijk en privé één geheel zijn, valt in principe je hele vermogen binnen bereik van je schuldeisers. Denk aan je spaargeld, je auto, waardevolle spullen en in het uiterste geval de overwaarde van je huis. Een schuldeiser met een vonnis kan een deurwaarder inschakelen die beslag legt, bijvoorbeeld op je bankrekening, je inkomen of je bezittingen.

Alles kwijtraken doe je niet. Er geldt een beslagvrije voet, een minimumbedrag dat je maandelijks moet kunnen overhouden om van te leven, en een aantal basisspullen blijft buiten schot. Maar de kern klopt: bij een eenmanszaak staat je privéleven mee garant voor de schulden van je bedrijf. Voel je de druk van schuldeisers oplopen, wacht dan niet af en kijk welke stappen je nu kunt zetten bij druk van schuldeisers.


Is je partner ook aansprakelijk voor de schulden?

Of je partner wordt meegezogen, hangt af van hoe jullie getrouwd zijn of samenwonen. Ben je in gemeenschap van goederen getrouwd, dan is jullie vermogen deels of helemaal gedeeld en kunnen schuldeisers zich ook op dat gedeelde vermogen verhalen. Voor huwelijken vanaf 1 januari 2018 geldt standaard een beperkte gemeenschap: alleen wat jullie tijdens het huwelijk samen opbouwen valt erin, en niet meer wat je daarvoor al had of later erft. Trouwde je eerder, dan is meestal alles gemeenschappelijk.



Heb je huwelijkse voorwaarden of een samenlevingscontract, dan kan dat je partner beschermen, maar automatisch gaat dat niet. Een gezamenlijke bankrekening of een handtekening onder een zakelijke lening trekt je partner er alsnog bij. Het is verstandig om dit vroeg uit te zoeken, niet pas als de deurwaarder voor de deur staat.


Eenmanszaak of BV: waar zit het verschil in aansprakelijkheid?

Het grote verschil zit in de rechtspersoon. Een BV is juridisch wél een aparte partij, waardoor de schulden in principe van de BV zijn en niet van jou privé. Bij een eenmanszaak ontbreekt die scheiding volledig, dus draag je zelf het volledige risico.

Toch is een BV geen garantie op een veilig privévermogen. Ook als bestuurder van een BV kun je in bepaalde situaties privé aansprakelijk worden, bijvoorbeeld bij onbehoorlijk bestuur of als je privé borg hebt gestaan. Die situaties hebben we apart uitgewerkt in onze blogs over bestuurdersaansprakelijkheid bij dreigend faillissement en de vijf situaties waarin je privé aansprakelijk bent bij een BV. Overweeg je om je eenmanszaak nú om te zetten naar een BV om je risico te beperken? Weet dan dat dit voor bestaande schulden vaak te laat komt en dat er haken en ogen aan zitten. Laat je hierover eerst goed adviseren.


Wat kun je nu doen om je privévermogen te beschermen?

Dit is het punt waar de meeste algemene uitleg ophoudt en waar het voor jou juist begint. Je bent privé aansprakelijk, maar dat betekent niet dat je machteloos bent. Hoe eerder je ingrijpt, hoe meer je kunt redden. Een paar richtingen:

  • Kom in beweging voordat je schuldeisers dat doen: zolang jij nog aan zet bent, kun je zelf afspraken maken. Zodra een schuldeiser een vonnis en een deurwaarder inzet, ben je de regie kwijt.
  • Ga het gesprek aan met je schuldeisers: veel leveranciers en ook de Belastingdienst staan open voor een betalingsregeling. Uitstel of gespreid betalen is bijna altijd beter dan negeren.
  • Breng je cijfers eerlijk in kaart: weet wat er binnenkomt, wat eruit gaat en welke schulden voorgaan. Zonder overzicht neem je de verkeerde beslissingen.
  • Stop niet blind privégeld in de zaak: kijk eerst of een extra inleg de onderneming echt redt, voordat je je privévermogen verder in gevaar brengt.
  • Vraag op tijd hulp: een crisisadviseur ziet routes die je zelf over het hoofd ziet en houdt het hoofd koel op een moment dat jij dat lastig kunt.

Zit je vooral klem op je liquiditeit, dan lees je in onze blog over liquiditeitsproblemen wat je als eerste kunt doen.


Je schulden saneren zonder faillissement

Een faillissement is niet de enige uitweg, en vaak niet de beste. Er zijn routes om je schulden te saneren terwijl je bedrijf blijft bestaan of netjes wordt afgebouwd.

Je kunt bijvoorbeeld proberen een akkoord te sluiten met je schuldeisers, waarbij ze een deel van hun vordering kwijtschelden in ruil voor de zekerheid dat ze in elk geval iets krijgen. Sinds 2021 kan dat ook via de WHOA, een wettelijke regeling die zo'n akkoord bindend maakt voor schuldeisers die niet willen meewerken. Die staat ook open voor ondernemers met een eenmanszaak. Lukt een akkoord niet, dan is er voor jou als natuurlijk persoon de wettelijke schuldsanering (Wsnp), een traject dat kan eindigen in een schone lei: schulden die daarna overblijven, worden niet meer bij je opgeëist.

Welke route past, hangt af van je cijfers, je schulden en hoeveel tijd je nog hebt. In onze blogs over het WHOA-traject en surseance van betaling leggen we de opties verder uit.


Blijf je na het stoppen met je schulden zitten?

Veel ondernemers denken dat de schulden verdwijnen zodra ze de eenmanszaak uitschrijven bij de Kamer van Koophandel. Dat is niet zo. Omdat de schulden van jou persoonlijk zijn, blijven ze gewoon bestaan als je stopt. Uitschrijven beëindigt je onderneming, niet je verplichtingen.


Wat wel kan, is de schuld gecontroleerd afwikkelen. Via een betalingsregeling, een akkoord met je schuldeisers of uiteindelijk de wettelijke schuldsanering werk je toe naar een punt waarop je echt schoon schip maakt. Simpelweg de deur dichttrekken en hopen dat het overwaait werkt niet en maakt het meestal erger. Wil je je bedrijf beëindigen terwijl er nog schulden zijn, kijk dan eerst naar de nette manieren om dat te doen, bijvoorbeeld via onze pagina over je bedrijf beëindigen of een bedrijf verkopen met schulden.


Waarom wachten je duurder komt te staan

Bij financiële problemen is tijd je belangrijkste bezit, en tegelijk het bezit dat je het snelst kwijtraakt. In het begin heb je nog keuzes: onderhandelen, saneren, gecontroleerd afbouwen. Hoe langer je wacht, hoe meer die keuzes uit je handen worden genomen door schuldeisers, deurwaarders en oplopende kosten.


Juist omdat je met een eenmanszaak privé aansprakelijk bent, telt elke week. Er staat niet alleen je bedrijf op het spel, maar ook je huis, je spaargeld en de rust in je gezin. Er op tijd bij zijn is geen teken van zwakte, maar de manier om zelf aan het stuur te blijven.



Veelgestelde vragen

Ben ik met een eenmanszaak aansprakelijk met mijn privévermogen?

Ja. Een eenmanszaak is geen aparte rechtspersoon, dus jij en je bedrijf zijn juridisch dezelfde persoon. Schuldeisers kunnen zich daardoor ook op je privévermogen verhalen, zoals je spaargeld, je auto en in het uiterste geval de overwaarde van je huis.

Kan de deurwaarder mijn huis of auto pakken voor zakelijke schulden?

Dat kan, als een schuldeiser eerst een vonnis heeft gehaald. Een deurwaarder kan dan beslag leggen op je bezittingen, je bankrekening of je inkomen. Er gelden wel grenzen, zodat je genoeg overhoudt om van te leven.

Is mijn partner ook aansprakelijk voor de schulden van mijn eenmanszaak?

Dat hangt af van jullie situatie. Bij een gemeenschap van goederen kunnen schuldeisers zich ook op het gedeelde vermogen verhalen. Huwelijkse voorwaarden of een samenlevingscontract kunnen je partner beschermen, maar een gezamenlijke rekening of een gedeelde handtekening haalt die bescherming er vaak weer af.

Verdwijnen mijn schulden als ik mijn eenmanszaak stop of uitschrijf?

Nee. De schulden zijn van jou persoonlijk en blijven bestaan als je de onderneming uitschrijft. Uitschrijven beëindigt je bedrijf, niet je verplichtingen. Je schulden verdwijnen pas als je ze afbetaalt, een akkoord sluit of een schuldsaneringstraject afrondt.

Kan ik met een eenmanszaak failliet gaan?

Ja. Bij een eenmanszaak valt een faillissement samen met een persoonlijk faillissement, omdat er geen scheiding is tussen jou en je bedrijf. Vaak is een sanering of een akkoord met je schuldeisers een betere route, omdat je daarmee meer regie houdt.

Wat is het verschil in aansprakelijkheid tussen een eenmanszaak en een BV?

Bij een BV zijn de schulden in principe van de rechtspersoon, niet van jou privé. Bij een eenmanszaak ontbreekt die scheiding en ben je volledig privé aansprakelijk. Let op: ook als BV-bestuurder kun je in bepaalde gevallen alsnog privé aansprakelijk worden.