Rekening-courantschuld bij faillissement: wat de curator van je kan opeisen

De meeste ondernemers gaan ervan uit dat hun rekening-courantschuld samen met de bv verdwijnt als het faillissement wordt uitgesproken. Dat is precies andersom. De schuld blijft staan, alleen krijg je er een andere schuldeiser bij: de curator. En die kijkt er heel anders naar dan je accountant.



Wij zien dit bijna wekelijks. Een ondernemer heeft jarenlang geld opgenomen uit de eigen bv, netjes geboekt op de rekening-courant, altijd met het idee dat het later wel rechtgezet wordt met dividend. Dan komt het faillissement en staat er ineens een brief op de mat waarin de curator een bedrag van twee ton opeist. Privé. In dit artikel lees je wat er werkelijk gebeurt met die schuld, wat de curator wel en niet kan afdwingen, en welke ruimte je nu nog hebt.



Waarom een rekening-courant zo makkelijk oploopt

Een rekening-courant is niets anders dan een lopende rekening tussen jou en je eigen bv. Je neemt privé geld op, de bv betaalt een keer je autoverzekering, je schiet zelf iets voor. Al die posten schuiven heen en weer en aan het eind van het jaar staat er een saldo.

Het probleem zit in het gemak. Er komt geen bank aan te pas, niemand vraagt om zekerheden en er is geen aflossingsschema dat je eraan herinnert. Bij veel ondernemers groeit de stand daarom jarenlang door zonder dat iemand aan de rem trekt. Zolang de bv goed draait merkt niemand er iets van. Zodra de omzet inzakt, verandert dat saldo van een boekhoudkundig detail in de grootste privérisicopost die je hebt.

Wat er met de schuld gebeurt zodra de bv failliet is

Je rekening-courantschuld is vanuit de bv gezien een vordering. De bv heeft geld van jou te goed. Dat is een bezit, net als de bedrijfsauto of de voorraad in het magazijn.

Bij een faillissement valt alles wat de bv bezit in de boedel, en de curator gaat die boedel te gelde maken voor de gezamenlijke schuldeisers. Jouw schuld hoort daarbij. De curator hoeft dus niet aan te tonen dat je iets fout hebt gedaan en hoeft geen bestuurdersaansprakelijkheid te bewijzen. Hij int gewoon een vordering die de bv al had.

Dat is een belangrijk verschil met de discussies over privé aansprakelijk zijn voor de schulden van je bv. Daar draait het om verwijtbaar handelen. Hier niet. Hier is de vraag alleen: staat er een saldo open, en kun je dat betalen?

Hoe de curator de vordering int

De curator begint bijna altijd met een brief waarin hij het saldo opeist, onderbouwd met de laatste jaarrekening of de administratie die hij bij de boekhouder heeft opgevraagd. Betaal je niet, dan heeft hij dezelfde middelen als elke andere schuldeiser.


Hij kan beslag laten leggen op je bankrekening, je loon, je auto of de overwaarde van je woning. Hij kan de zaak aan de rechter voorleggen. En als blijkt dat je het bedrag niet kunt opbrengen en er meer schuldeisers zijn, kan hij jouw persoonlijk faillissement aanvragen.


Wat veel ondernemers verrast: een curator onderhandelt wel degelijk. Hij heeft er belang bij dat er geld binnenkomt, niet dat er jarenlang geprocedeerd wordt over een vordering waar niets achter zit. Een goed onderbouwd voorstel met inzicht in je werkelijke privésituatie levert vaak meer op dan afwachten. Maar dan moet je dat gesprek wel vanuit een uitgewerkt plan voeren en niet vanuit paniek.

Kun je de schuld nog wegstrepen tegen dividend?

Dit is het plan waar bijna iedereen op rekent: op enig moment keert de bv dividend uit en daarmee verrekenen we de rekening-courant. Zolang de bv gezond is werkt dat ook.

Na de faillietverklaring kan het niet meer. Er is geen winst om uit te keren, de bv heeft geen vrij vermogen en jij hebt als aandeelhouder niets meer te beslissen over een boedel die de curator beheert. De route die je al die jaren in gedachten had, valt weg op het moment dat je hem nodig hebt.


Ook in de maanden vóór het faillissement is dividend uitkeren riskant. Een uitkering doen terwijl je weet dat de bv haar schuldeisers niet meer kan betalen, is een van de klassieke verwijten die een curator maakt. In een uitspraak waarover BG.legal schreef, keerde een bestuurder ruim 745.000 euro dividend uit terwijl er een rekening-courantschuld van ongeveer een miljoen openstond die hij bovendien nog liet oplopen. De rechtbank oordeelde dat geen redelijk denkend bestuurder dat zo zou doen.



Kwijtschelden vlak voor het faillissement werkt averechts

Een variant die we regelmatig tegenkomen: de bv scheldt de schuld kwijt, of er wordt snel nog wat heen en weer geboekt om het saldo lager te laten uitkomen. Dat is de slechtst denkbare zet.


De curator kan rechtshandelingen die de gezamenlijke schuldeisers benadeeld hebben terugdraaien. Bij handelingen waartoe de bv niet verplicht was, zoals een kwijtschelding, kan hij dat op grond van artikel 42 van de Faillissementswet. Bij het betalen van een schuld die wél opeisbaar was ligt het strenger en moet hij aantonen dat de ontvanger wist dat het faillissement al was aangevraagd, of dat er overleg is geweest om die ene schuldeiser voor te trekken.


Voor jou als bestuurder en aandeelhouder komt daar iets belangrijks bij. Artikel 43 van de Faillissementswet keert de bewijslast om voor rechtshandelingen die binnen een jaar vóór de faillietverklaring zijn verricht met een beperkte kring van betrokkenen. Bestuurders, commissarissen, aandeelhouders met een belang van minstens de helft, echtgenoten en bloedverwanten tot in de derde graad staan daar met naam en toenaam in. Jij zit in die kring. Waar een gewone leverancier nog kan volhouden dat hij van niets wist, moet jij het tegendeel bewijzen.

Wanneer de rekening-courant zelf een verwijt wordt

Tot nu toe ging het over het innen van een schuld. Er is een tweede spoor dat veel duurder kan uitpakken. Een curator kan de rekening-courant gebruiken als bewijs dat je je taak als bestuurder niet behoorlijk hebt vervuld. Lukt hem dat, en is dat een belangrijke oorzaak van het faillissement geweest, dan ben je op grond van artikel 2:248 van het Burgerlijk Wetboek aansprakelijk voor het volledige tekort in de boedel. Dat is doorgaans een veelvoud van je rekening-courantschuld.


De curator kijkt daarbij naar de drie jaar vóór het faillissement. En hij heeft een stevige steun in de rug als er iets mis is met je administratie of je jaarstukken. Voldoe je niet aan de administratieplicht uit artikel 2:10 van het Burgerlijk Wetboek of aan de publicatieplicht uit artikel 2:394, dan wordt aangenomen dat je je taak onbehoorlijk hebt vervuld én dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Jij mag dan aantonen dat het anders zat.


De deponeringstermijn voor de jaarrekening is twaalf maanden na afloop van het boekjaar. Een klein verzuim wordt door de rechter door de vingers gezien, maar de rechtspraak is daar streng in: één dag te laat is geaccepteerd, overschrijdingen van enkele weken werden dat niet. Hoe langer je te laat bent, hoe zwaarder je uitleg moet wegen.

Loopt dit al bij jou? Lees dan ook waarom bestuurdersaansprakelijkheid bij een dreigend faillissement geen theoretisch risico is.


De fiscale kant die je makkelijk over het hoofd ziet

Naast de curator zit er nog een partij aan tafel. Sinds de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap wordt het deel van je schuld aan de eigen bv boven de 500.000 euro belast als inkomen uit aanmerkelijk belang. De peildatum is 31 december. Het bedrag geldt samen met je fiscale partner, en een eigenwoningschuld telt onder voorwaarden niet mee, waarbij voor schulden die na 31 december 2022 zijn aangegaan een hypotheekrecht is vereist.



Het gevolg daarvan is wrang. Je kunt over een schuld hebben afgerekend met de Belastingdienst en die schuld daarna nog een keer volledig terug moeten betalen aan de curator. De heffing verlaagt je schuld aan de bv namelijk niet. Als je hier iets aan wilt doen, doe het dan ruim vóór de peildatum en overleg met je accountant of belastingadviseur.


Wat je nu nog wel kunt doen

Er zit vaak meer ruimte in dan ondernemers denken, maar die ruimte wordt met de week kleiner. Wat in de praktijk het verschil maakt:

  • Breng het werkelijke saldo in beeld en niet het bedrag uit de laatste jaarrekening. Boek nog openstaande posten netjes door, zodat er straks geen discussie is over cijfers die niemand meer kan reconstrueren.
  • Zorg dat er een schriftelijke overeenkomst ligt met rente en een aflossingsafspraak. Een rekening-courant zonder papieren maakt het de curator makkelijk om te stellen dat je de bv als privérekening gebruikte.
  • Bouw de stand af met echt geld waar dat kan, niet met boekingen. Aflossen is geen paulianeuze handeling, kwijtschelden wel.
  • Deponeer je jaarrekening op tijd, ook in een slecht jaar. Dit is het goedkoopste dat je kunt doen om het bewijsvermoeden uit artikel 2:248 bij je vandaan te houden.
  • Kijk of het faillissement zelf nog te vermijden is. Zolang de bv bestaat, houd je regie. Een WHOA-traject of een andere route om een faillissement te voorkomen laat je rekening-courant intact, en dat scheelt je de hele discussie met een curator.

Zit je al in de fase van liquiditeitsproblemen, wacht dan niet tot de aanvraag er ligt. Vanaf dat moment vallen de meeste opties weg.

Onderwerp Bron
Kennelijk onbehoorlijk bestuur binnen drie jaar voor faillissement, met bewijsvermoeden bij schending van de administratie- en publicatieplicht. Van Benthem & Keulen, kennisbank artikel 2:248 BW (geraadpleegd augustus 2026)
Deponeringstermijn jaarrekening van twaalf maanden en de invulling van onbelangrijk verzuim. Huis Advocaten, insolventierecht (geraadpleegd augustus 2026)
Verschil tussen artikel 42 en artikel 47 Faillissementswet bij het terugdraaien van rechtshandelingen. Van Benthem & Keulen, kennisbank faillissementspauliana (geraadpleegd augustus 2026)
Omkering van de bewijslast binnen een jaar voor faillietverklaring bij bestuurders, aandeelhouders en familieleden. Wetboek+, artikel 43 Faillissementswet (geraadpleegd augustus 2026)

Veelgestelde vragen

Verdwijnt mijn rekening-courantschuld als de bv failliet gaat?

Nee. De schuld is een bezit van de bv en valt in de boedel. De curator neemt de inning over en spreekt jou privé aan.

Kan de curator beslag leggen op mijn huis?

Ja. Als je niet betaalt, kan hij dezelfde stappen zetten als elke schuldeiser, inclusief beslag op je woning of je bankrekening. Bij een woning met een hypotheek gaat het in de praktijk om de overwaarde.

Mag ik mijn schuld nog aflossen nu het slecht gaat met de bv?

Aflossen betekent dat je geld in de bv stort. Daar hebben de schuldeisers baat bij, dus dat is geen risico. Het risico zit in de omgekeerde beweging: de bv die jou betaalt of jouw schuld kwijtscheldt.

Hoe ver kan de curator terugkijken?

Voor onbehoorlijk bestuur kijkt hij naar de drie jaar vóór het faillissement. Voor rechtshandelingen met bestuurders, aandeelhouders en familieleden geldt bovendien een omgekeerde bewijslast voor het jaar vóór de faillietverklaring.

Ik heb al belasting betaald over excessief lenen. Telt dat mee?

Die heffing regelt je positie tegenover de Belastingdienst, niet tegenover de bv. Je schuld aan de bv blijft gewoon staan en de curator kan die volledig opeisen.