Hoe lang duurt een faillissement? Van aanvraag tot het laatste verslag

De rechtbank heeft het faillissement uitgesproken, of je staat op het punt om het zelf aan te vragen. Eén vraag blijft dan door je hoofd malen: hoe lang gaat dit duren? Hoe lang heeft een curator het voor het zeggen over je bedrijf, wanneer verdwijnt je bv uit het Handelsregister en wanneer kun je weer iets nieuws beginnen?

Een vaste einddatum bestaat niet. Wel zit een faillissement vol wettelijke termijnen. En per situatie is goed in te schatten welke kant het op gaat. Hieronder lees je per fase welke termijnen de Faillissementswet stelt en waardoor een faillissement kort of juist lang duurt.

Inhoudsopgave

1. Het korte antwoord
2. Van aanvraag tot uitspraak
3. De eerste weken na de uitspraak
4. De afwikkeling door de curator
5. Vier manieren waarop een faillissement eindigt
6. Waarom het ene faillissement maanden duurt en het andere jaren
7. Wat het einde betekent voor je bv
8. Wat het einde betekent bij een eenmanszaak
9. Zo heb je zelf invloed op de duur
10. Waar je de voortgang volgt
11. Tijd als afweging: faillissement of een andere route
12. Veelgestelde vragen
13. Bronnen

Het korte antwoord

Een rechtmatigheidsonderzoek is het onderzoek van de curator naar de oorzaken van het faillissement en naar alles wat in de aanloop ernaartoe mogelijk niet in orde was. De term komt uit de praktijk. De taak zelf ligt sinds 2017 vast in artikel 68 lid 2 van de Faillissementswet: de curator gaat na of er onregelmatigheden zijn die het faillissement hebben veroorzaakt, de afwikkeling bemoeilijken of het tekort in het faillissement hebben vergroot.

Stuit hij op iets, dan informeert hij de rechter-commissaris daar vertrouwelijk over. Vindt de curator of de rechter-commissaris het nodig, dan doet de curator melding of aangifte bij de bevoegde instanties.



De curator behartigt de belangen van de gezamenlijke schuldeisers. Met het onderzoek gaat hij onder meer na of er geld of bezittingen terug te halen zijn voor die schuldeisers. Dat kan bij jou als bestuurder zijn, maar ook bij een afnemer die iets te goedkoop kocht of bij een familielid dat vlak voor het faillissement nog geld kreeg. Daarnaast heeft het onderzoek een maatschappelijke kant: onregelmatigheden moeten boven water komen, ook als dat de schuldeisers niets oplevert.

.

De eerste weken na de uitspraak

De eerste weken zijn het drukst. De curator brengt in kaart wat er is: bezittingen, contracten, personeel, debiteuren en schulden. Hij stelt de boedel veilig en neemt contact met je op. Ondertussen lopen er een paar korte wettelijke termijnen.

• Acht dagen voor hoger beroep. Ben je gehoord op de aanvraag, dan kun je binnen acht dagen na de uitspraak in hoger beroep gaan. Ben je niet gehoord, dan heb je veertien dagen om verzet te doen (artikel 8 Faillissementswet).
• Je administratie direct overdragen. De wet verplicht je om je boeken en bescheiden direct, volledig en ongeschonden aan de curator over te dragen (artikel 105a). Daarnaast moet je de curator inlichten over alles wat voor de boedel van belang is, ook als hij er niet om vraagt (artikel 105).
• Een eventuele afkoelingsperiode. De rechter-commissaris kan een afkoelingsperiode afkondigen. Schuldeisers zoals de bank of een leasemaatschappij kunnen zich dan niet zonder zijn toestemming op bezittingen verhalen of ze opeisen. Zo'n periode duurt maximaal twee maanden en kan één keer met maximaal twee maanden worden verlengd (artikel 63a).



Ook voor het personeel valt in deze weken een beslissing. De curator kan arbeidsovereenkomsten opzeggen met een termijn van maximaal zes weken (artikel 40 Faillissementswet).

Vier manieren waarop een faillissement eindigt

Hoe lang het duurt, hangt sterk af van de manier waarop het faillissement eindigt. De Faillissementswet kent vier routes.

• Opheffing wegens gebrek aan baten. Is er zelfs niet genoeg geld voor de kosten van het faillissement en het salaris van de curator, dan kan de rechtbank het faillissement op voordracht van de rechter-commissaris opheffen (artikel 16). Dit is meestal de kortste route, omdat er niets te verdelen valt. Volgens onderzoek van het WODC uit 2025 kan in ongeveer een kwart van de faillissementen het salaris van de curator niet of niet volledig worden betaald.
• Vereenvoudigde afwikkeling. Is er wel geld voor de kosten en de preferente schuldeisers, maar niet voor de gewone (concurrente) schuldeisers? Dan kan de rechter-commissaris bepalen dat er geen verificatievergadering komt (artikel 137a). De curator maakt een uitdelingslijst, die tien dagen ter griffie van de rechtbank ter inzage ligt (artikel 137d). Daarna volgt de uitdeling.
• Afwikkeling met verificatie en slotuitdeling. Valt er ook voor de gewone schuldeisers iets te verdelen, dan belegt de rechter-commissaris zo nodig een verificatievergadering. Daarin worden de vorderingen geverifieerd (artikel 108). Wordt er geen akkoord aangeboden of komt het niet tot stand, dan verkeert de boedel in staat van insolventie (artikel 173). Daarna volgen verkoop en uitdeling. De uitdelingslijst ligt tien dagen ter inzage (artikel 183). Zodra de slotuitdelingslijst verbindend is, eindigt het faillissement (artikel 193). Dit is de langste route.
• Een akkoord met de schuldeisers. Je kunt in het faillissement een akkoord aanbieden, bijvoorbeeld met geld van een derde. Stemmen de schuldeisers in en bekrachtigt de rechtbank het akkoord, dan eindigt het faillissement zodra die bekrachtiging (homologatie) onherroepelijk is (artikel 161).

Is er na verkoop en inning genoeg om alle geverifieerde schuldeisers volledig te betalen, dan eindigt het faillissement ook. De Hoge Raad oordeelde in 2020 dat de curator dan moet uitkeren en de vereffening niet mag voortzetten (HR 24 april 2020, ECLI:NL:HR:2020:801). In de praktijk is dat een uitzondering.

Waarom het ene faillissement maanden duurt en het andere jaren

Twee faillissementen die op dezelfde dag zijn uitgesproken, kunnen met jaren verschil eindigen. Dit zijn de factoren die het verschil maken:

• De omvang van de boedel. Een bv met alleen een laptop en een bedrijfsauto is snel afgewikkeld. Bij vastgoed, voorraad, machines of een bedrijf dat als geheel verkocht kan worden, ben je maanden verder.
• Openstaande facturen. Debiteuren die niet betalen of de factuur betwisten, houden het faillissement open tot de curator het geld binnen heeft of de procedure is afgerond.
• Procedures. Spant de curator een zaak aan tegen een bestuurder, een afnemer of een familielid, bijvoorbeeld om een betaling ongedaan te maken, dan blijft het faillissement open tot die zaak is afgerond. Gaat zo'n procedure door tot in hoger beroep, dan kan dat jaren duren. Voor zo'n procedure heeft de curator in de regel een machtiging van de rechter-commissaris nodig (artikel 68 lid 3).
• Discussie over vorderingen. Zijn schuldeisers het oneens over wie wat krijgt of in welke volgorde, dan loopt de uitdeling vertraging op.
• De administratie. Hoe completer de stukken die de curator krijgt, hoe sneller hij zijn onderzoek kan afronden.
• De rechtbank. Uit de analyse van Coda Advocaten blijkt dat faillissementen bij sommige rechtbanken duidelijk sneller worden afgewikkeld dan bij andere.

Duurt het lang, dan lopen ook de kosten van de curator door. Hoe zijn salaris wordt berekend en wie het betaalt, lees je in ons artikel over wat een curator kost bij een faillissement.

Wat het einde betekent bij een eenmanszaak

Met een eenmanszaak ga je als persoon failliet. Dat maakt het einde van het faillissement voor jou ingrijpender. Schulden die onbetaald blijven, verdwijnen niet. Zodra de slotuitdelingslijst verbindend is, mogen schuldeisers zich weer op jouw bezittingen verhalen (artikel 195 Faillissementswet). Ook na een opheffing wegens gebrek aan baten blijven je schulden als natuurlijk persoon bestaan.



Daarom is voor een eenmanszaak de wettelijke schuldsanering (Wsnp) vaak de route naar een echte afronding. Een faillissement kan onder voorwaarden worden omgezet in een Wsnp-traject. Wie sinds 1 juli 2023 tot de Wsnp is toegelaten, doorloopt een traject van 18 maanden. Daarvoor was dat drie jaar. Onder bijzondere omstandigheden kan de rechter de looptijd verlengen tot vijf jaar. Houd je je aan alle verplichtingen, dan kan de rechter je daarna een schone lei geven. Staan er schulden geregistreerd bij het BKR, dan blijven ze na die schone lei nog vijf jaar zichtbaar, ook al hoef je ze niet meer te betalen.

Zo heb je zelf invloed op de duur

Op een groot deel van de doorlooptijd heb je geen invloed. Dat bepalen de curator en de rechtbank. Toch kun je het traject korter maken, of in elk geval voorkomen dat het door jou langer wordt.

1. Lever de administratie in één keer compleet aan. Denk aan bankafschriften, het grootboek, contracten en toegang tot je boekhoudsoftware. Elke vraag die de curator twee keer moet stellen, kost weken.
2. Geef een overzicht van debiteuren en lopende contracten. Met een lijst van wie nog moet betalen en welke contracten doorlopen, kan de curator sneller innen en opzeggen.
3. Schakel je accountant meteen in. Ligt een deel van de administratie bij hem, laat hem dat dan direct naar de curator sturen.
4. Wees open over betalingen vlak voor het faillissement. Een betaling aan jezelf of aan familie vlak voor het faillissement komt toch boven water. Leg die betaling zelf uit en lever de stukken mee. Dan hoeft de curator er niet zelf achteraan.
5. Wacht niet met reageren op een aansprakelijkstelling. Met een snelle schikking voorkom je dat het faillissement jaren openblijft. Laat je hierbij wel goed adviseren.



Houd je stukken achter, dan duurt het traject langer en riskeer je sancties, tot een bestuursverbod aan toe.

Tijd als afweging: faillissement of een andere route

Sta je nog voor de keuze, dan is de duur een argument om mee te wegen. Bij een faillissement geef je het beheer uit handen en bepaalt een ander het tempo, soms jarenlang. Er zijn routes waarbij je zelf meer grip houdt.

• Turbo-liquidatie. Heeft je bv geen baten meer, dan houdt ze direct op te bestaan na het ontbindingsbesluit (artikel 2:19 lid 4 BW). Er komt geen curator aan te pas. Dit kan alleen als er echt niets meer te verdelen is. Of dat bij jou zo is en welke regels gelden, lees je in ons artikel over turbo-liquidatie van een bv.
• Een akkoord via de WHOA. Hiermee bied je je schuldeisers een akkoord aan zonder faillissement, terwijl je zelf het bedrijf blijft leiden. Hoe dat werkt en wanneer het past, lees je op onze pagina over het WHOA-traject.
• Surseance van betaling. Tijdelijk uitstel van betaling. Je bestuurt het bedrijf dan samen met een bewindvoerder. Ook die bewindvoerder brengt elke drie maanden verslag uit (artikel 227 Faillissementswet).

Welke route past, hangt af van je cijfers, je schuldeisers en hoe ver de problemen al zijn. Hoe eerder je dat laat uitzoeken, hoe meer keuze je hebt.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het voordat de rechtbank beslist over een faillissementsaanvraag?

De wet schrijft voor dat de rechtbank een aanvraag met de meeste spoed behandelt. Bij een eigen aangifte volgt de zitting meestal binnen enkele dagen tot een paar weken, afhankelijk van de rechtbank en de volledigheid van de stukken. Het vonnis werkt direct vanaf de uitspraak.

Is er een maximale duur voor een faillissement?

Nee. De wet kent wel termijnen voor onderdelen, zoals een verslag elke drie maanden en tien dagen inzage voor een uitdelingslijst, maar geen termijn waarbinnen het hele faillissement klaar moet zijn. Het duurt zo lang als de curator nodig heeft om bezittingen te verkopen, vorderingen te innen, zijn onderzoek af te ronden en de opbrengst te verdelen.

Mag ik een nieuw bedrijf starten terwijl mijn faillissement nog loopt?

Bij een failliete bv mag je als bestuurder in beginsel een nieuwe bv oprichten, tenzij de rechter je een bestuursverbod heeft opgelegd. Ben je met een eenmanszaak zelf failliet, dan ligt het anders: wat je tijdens het faillissement verdient, valt in beginsel ook in de boedel, op een beslagvrij deel na dat de rechter-commissaris vaststelt. Overleg in dat geval altijd eerst met de curator.

Waarom staat er na een jaar nog niets in het verslag over de afronding?

Meestal wacht de curator op iets: een procedure, de verkoop van een pand of de inning van een grote vordering. Het verslag noemt vaak wat er nog openstaat. Is dat niet duidelijk, dan kun je de curator vragen wat er nog moet gebeuren.

Wanneer staat mijn bv niet meer in het Handelsregister?

Na het einde van het faillissement geeft de curator aan het Handelsregister door dat de bv is opgehouden te bestaan. De gegevens die op dat moment in het register staan, blijven nog tien jaar bewaard. In het Centraal Insolventieregister is het faillissement tot zes maanden na het einde te vinden.