Uitkering na faillissement van je eigen bedrijf: waar heb je recht op?



Je bedrijf is failliet verklaard, of je weet dat het die kant op gaat. De curator regelt de schulden, de zaak wordt afgewikkeld en jij blijft achter met een vraag die niemand je stelt: waar leef ik volgende maand van? Je personeel krijgt zijn loon doorbetaald door het UWV. Voor jou is er geen automatische regeling.



Dat verrast bijna elke ondernemer. En het pijnlijke is dat de belangrijkste regeling, de IOAZ, alleen nog werkt als je hem aanvraagt vóórdat je bedrijf stopt. Een dag te laat en die deur zit dicht. Hieronder staat per situatie wat er voor jou geldt, wat je moet aanvragen en in welke volgorde.



Eerst dit: had je een eenmanszaak of een bv?

Alles hangt aan je rechtsvorm. Niet omdat de ene beter is dan de andere, maar omdat je positie er totaal anders door wordt.


Had je een eenmanszaak of was je vennoot in een vof, dan ben je met je privévermogen aansprakelijk voor de zakelijke schulden. Gaat de zaak failliet, dan ga jij als persoon failliet. Je spaargeld, je auto en je koophuis kunnen daarin worden meegenomen. Bij een vof geldt dat voor alle vennoten, ook voor de schuld die een ander heeft gemaakt.


Had je een bv, dan is in beginsel alleen het vermogen van die bv aansprakelijk. Jij als bestuurder blijft daarbuiten, tenzij er sprake is van onbehoorlijk bestuur of tenzij je persoonlijk hebt meegetekend, bijvoorbeeld voor een borgstelling bij de bank. Je bv gaat dan failliet, jij niet. Dat betekent ook dat je niet automatisch in een schuldregeling belandt, maar het betekent net zo goed dat er geen curator is die jouw persoonlijke situatie oplost.

Weet je niet zeker hoe je ervoor staat, lees dan eerst waarvoor je bij een eenmanszaak privé aansprakelijk bent. Dat bepaalt of de rest van dit artikel over inkomen gaat of ook over schuldsanering.




WW: waarom je er als ondernemer meestal buiten valt

De WW is een werknemersverzekering. Je bouwt er rechten in op doordat je werkgever premies afdraagt over jouw loon. Werkte je voor eigen rekening, dus als eigenaar van een eenmanszaak, als vennoot of als zzp'er, dan was je geen werknemer. Er zijn geen premies afgedragen en er is dus geen WW-recht.


Dat voelt onrechtvaardig als je jarenlang belasting hebt betaald, maar het is geen beoordelingsfout van een ambtenaar. Het is de systematiek: de WW verzekert loondienst, niet ondernemerschap.



Eén uitzondering die je wel moet nalopen. Had je naast je bedrijf nog een baan in loondienst, of had je die kort daarvoor, dan kun je op grond van die dienstbetrekking wel WW-rechten hebben opgebouwd. Die rechten verjaren niet meteen. Het is de eerste vraag die je aan het UWV moet stellen voordat je verder kijkt.


Wat valt er wel in de boedel

Bij een bv-faillissement gaat het om alles wat op naam van de bv staat of feitelijk van de bv is. In de praktijk komt de curator dit tegen:

  • Het saldo op de zakelijke bankrekeningen, inclusief geld dat na de faillietverklaring nog binnenkomt.
  • De voorraad, de inventaris, machines, gereedschap en rollend materieel.
  • Openstaande facturen aan klanten. De curator int die debiteuren zelf.
  • Auto's, bussen en heftrucks die eigendom zijn van de bv.
  • Immateriële zaken: de handelsnaam, het klantenbestand, de website, domeinnamen, softwarelicenties en soms lopende contracten.
  • Een eventueel pand op naam van de bv.
  • Vorderingen van de bv op jou als bestuurder, zoals een rekening-courantschuld.

Let op dat laatste punt. Ondernemers denken vaak dat de rekening-courant tussen henzelf en hun bv een boekhoudkundig detail is. Voor de curator is het gewoon een vordering die hij bij jou kan opeisen, met alle privégevolgen van dien.



Wanneer een dga wél recht op WW heeft

Hier zit de grootste misvatting. Veel directeur-grootaandeelhouders gaan ervan uit dat ze niet verzekerd zijn omdat ze nu eenmaal dga zijn. Dat klopt niet altijd, en het verschil is honderden euro's per maand waard.


De Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder 2016 bepaalt wie géén werknemer is voor de werknemersverzekeringen. Kort samengevat gaat het om drie situaties. De eerste: je kunt alleen, of samen met je echtgenoot, op grond van de statuten over je eigen ontslag beslissen. De tweede: je bloed- en aanverwanten tot en met de derde graad houden samen ten minste tweederde van de stemmen waarmee over jouw ontslag wordt besloten. De derde: meerdere bestuurders houden samen alle aandelen, in gelijke of nagenoeg gelijke delen.


Val je in geen van die situaties, dan ben je in principe gewoon verzekerd en heb je WW-rechten opgebouwd. Denk aan een bestuurder met een minderheidsbelang van bijvoorbeeld 20 procent, naast twee medeaandeelhouders die hem wel degelijk kunnen ontslaan. Die situatie komt vaker voor dan mensen denken, en juist daar wordt de WW zelden aangevraagd.


Zoek dus je statuten en je aandeelhoudersregister op en leg die naast de regeling. Het is een kwestie van zeggenschap over je eigen ontslag, niet van je titel op het visitekaartje.

Bbz: een uitkering tijdens het stoppen

Het Besluit bijstandverlening zelfstandigen, kortweg Bbz, loopt via je gemeente en niet via het UWV. Er bestaat een variant voor ondernemers die doorgaan en een variant voor ondernemers die stoppen. Die tweede is hier relevant.


Stop je noodgedwongen omdat je bedrijf niet meer levensvatbaar is, dan kun je maximaal twaalf maanden een aanvullende periodieke uitkering krijgen. Lukt het niet om de zaak binnen die periode helemaal af te wikkelen, dan kan die termijn met nog eens twaalf maanden worden verlengd. De uitkering vult je inkomen aan tot bijstandsniveau, zodat je de afwikkeling kunt doen zonder dat je huishouden omvalt.


De voorwaarde die de meeste mensen erbuiten houdt is het urencriterium: je moet minimaal 1.225 uur per jaar in je eigen bedrijf hebben gewerkt, ongeveer 24 uur per week. Deeltijdondernemers vallen daar vaak net buiten.


Belangrijk detail: het Bbz bij beëindiging is bedoeld voor de periode dat je nog bezig bent met stoppen. Kun je je bedrijf per direct beëindigen, dan verwijst de gemeente je door naar de gewone bijstand. Meld je dus bij de gemeente op het moment dat het besluit valt, niet pas als alles is afgerond.

IOAZ: de regeling voor 55-plussers die je te vroeg moet aanvragen

Ben je 55 jaar of ouder en heb je de AOW-leeftijd nog niet bereikt, dan is de IOAZ de belangrijkste regeling die er voor jou is. Het is een uitkering voor oudere zelfstandigen die stoppen omdat hun bedrijf te weinig oplevert, en die anders zonder inkomen zouden komen te zitten.

De voorwaarden zijn strak. Je moet de afgelopen tien jaar onafgebroken hebben gewerkt, waarvan de laatste drie jaar als zelfstandige, en daarvoor zeven jaar als zelfstandige of in loondienst. Je moet 1.225 uur of meer per jaar in je eigen bedrijf hebben gewerkt. Je gemiddelde inkomen uit het bedrijf over de laatste drie jaar moet onder de € 33.467 hebben gelegen, en voor de toekomst moet je een inkomen van minder dan € 36.090 per jaar verwachten. Beide bedragen gelden per 1 januari 2026.


En dan de bepaling waar het bij ondernemers in crisis stelselmatig misgaat. Je moet de aanvraag indienen vóórdat het bedrijf wordt beëindigd. Na de aanvraag heb je achttien maanden de tijd om de zaak daadwerkelijk te beëindigen. Draai je de volgorde om, dus eerst uitschrijven en dan aanvragen, dan sta je met lege handen. Bij een faillissement dat door een schuldeiser wordt aangevraagd kun je die volgorde niet meer zelf bepalen, en dat is precies waarom je hier al over moet nadenken zodra het wankelt.


Houd er verder rekening mee dat het kabinet van plan is de IOAZ per 1 januari 2028 te sluiten voor nieuwe instroom. Voor de ongeveer tweeduizend mensen die er nu gebruik van maken verandert niets. Dat plan lag tot 3 juli 2026 in internetconsultatie, dus het is een voornemen en nog geen definitief besluit. Behoor je tot de doelgroep, dan is dat een reden om niet te wachten.

Bijstand: het vangnet, en wat er met je spaargeld en je huis gebeurt

Val je buiten de WW, buiten het Bbz en buiten de IOAZ, dan blijft de algemene bijstand over. Die vult je inkomen aan tot de bijstandsnorm die voor jouw situatie geldt. Er zit wel een vermogenstoets aan vast, en dat is voor ondernemers vaak het struikelblok.


In 2026 mag je als alleenstaande ongeveer € 8.000 aan vermogen houden. Voor een alleenstaande ouder en voor gehuwden of samenwonenden ligt die grens op ongeveer € 16.000. Zit je daarboven, dan verwacht de gemeente dat je eerst dat vermogen gebruikt.

Voor je eigen woning geldt een aparte regel. Is de overwaarde van je huis lager dan € 67.500 in 2026 en woon je er zelf, dan heb je recht op algemene bijstand en is die bijstand een gift. Ligt de overwaarde hoger, dan bepaalt het beleid van je gemeente of je toch recht hebt, en wordt de bijstand meestal als lening verstrekt. De overwaarde is de waarde van je huis min de hypotheek die er nog op rust.


Dat laatste is voor veel ondernemers een opluchting. Het idee dat je eerst je huis moet verkopen voordat je iets kunt aanvragen klopt niet automatisch. Maar het speelt alleen als het huis niet al in het faillissement is betrokken, wat bij een eenmanszaak wel het geval kan zijn.

Wsnp: van faillissement naar een schone lei

Ben je als natuurlijk persoon failliet verklaard, dus bij een eenmanszaak of vof, dan houdt het faillissement op zichzelf niet op een bepaald moment op met een streep eronder. Schulden die niet zijn voldaan blijven in beginsel bestaan. Daarom is er de wettelijke schuldsanering, de Wsnp.


De Wsnp is een traject van achttien maanden. Ben je vóór 1 juli 2023 toegelaten, dan geldt nog de oude termijn van drie jaar, en in bijzondere omstandigheden kan de looptijd oplopen tot vijf jaar. Kom je je verplichtingen na, dan kan de rechtbank je aan het eind een schone lei geven. Je bent dan niet meer verplicht de schulden te betalen die in de regeling vielen.


Een faillissement van een natuurlijk persoon kan op verzoek worden omgezet in de Wsnp. Dat is voor een ondernemer met een eenmanszaak vaak de enige route naar een echt einde aan de schulden. Bespreek dat met een schuldhulpverlener of een advocaat zodra het faillissement is uitgesproken, want de omzetting gaat niet vanzelf.

De volgorde waarin je dit aanpakt

De regelingen liggen bij verschillende instanties en die praten niet met elkaar. Deze volgorde voorkomt dat je een deur dichttrekt die je nog nodig had.


  • Ben je 55 of ouder en staat beëindiging op de agenda, ga dan eerst naar de gemeente voor de IOAZ. Vóór de beëindiging, niet erna.
  • Ga daarna na of je WW-rechten hebt: als dga via de statuten, of via een baan in loondienst die je naast of vóór het bedrijf had.
  • Meld je bij de gemeente voor het Bbz zodra het besluit om te stoppen valt, zodat je inkomen hebt tijdens de afwikkeling.
  • Breng je privévermogen in kaart: spaargeld, auto, overwaarde. Dat bepaalt of bijstand een gift of een lening wordt.
  • Had je een eenmanszaak of vof, vraag dan direct naar omzetting in de Wsnp.


Loopt de beëindiging van je bedrijf nog, dan is de manier waarop je stopt mede bepalend voor wat je overhoudt. In onze aanpak bij het beëindigen van een bedrijf kijken we daar altijd naar, juist omdat de persoonlijke kant zo vaak blijft liggen.



Drie fouten die het duurst uitpakken

De eerste is de IOAZ te laat aanvragen. Ondernemers wachten tot de zaak is afgewikkeld omdat dat netjes voelt, en verspelen daarmee een uitkering waar ze recht op hadden.

De tweede is aannemen dat je als dga geen WW hebt. Dat is een aanname over je titel, terwijl de wet naar je zeggenschap kijkt. Het kost vijf minuten om je statuten erop na te slaan.


De derde is privégeld in de zaak stoppen om het laatste kwartaal te overbruggen. Dat verlaagt je vermogen precies op het moment dat je het nodig hebt om van te leven, en het redt de onderneming zelden. Wil je weten wat er in een faillissement met dat geld gebeurt, lees dan wat een curator kost en wie hem betaalt.


Wil je niet stoppen maar opnieuw beginnen met wat er nog gezond is, dan is een doorstart na faillissement een route die je naast dit alles kunt onderzoeken.


Onderwerp Bron
Bbz bij beëindiging: maximaal 12 maanden, verlengbaar met 12 maanden; urencriterium 1.225 uur per jaar. Rijksoverheid, Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) (geraadpleegd 12 september 2026).
IOAZ-voorwaarden: 55 jaar of ouder, 10 jaar onafgebroken gewerkt waarvan 3 jaar als zelfstandige, 1.225 uur per jaar, gemiddeld inkomen laatste 3 jaar onder € 33.467 en verwacht inkomen onder € 36.090 per 1 januari 2026, aanvraag vóór beëindiging en beëindiging binnen 18 maanden. Rijksoverheid, Kom ik in aanmerking voor een IOAZ-uitkering? (geraadpleegd 12 september 2026).
Voorgenomen sluiting IOAZ voor nieuwe instroom per 1 januari 2028, circa 2.000 huidige gebruikers, internetconsultatie tot 3 juli 2026. Rijksoverheid, nieuwsbericht 4 juni 2026 (status: voornemen, nog geen definitief besluit).
Wie als directeur-grootaandeelhouder niet als werknemer geldt. Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder 2016, artikel 2 (wetten.overheid.nl).
Wsnp: traject van 18 maanden, oude termijn van 3 jaar bij toelating vóór 1 juli 2023, uitloop tot 5 jaar mogelijk, schone lei bij goed verloop, omzetting van faillissement in Wsnp op verzoek. Rechtspraak.nl, Wettelijke schuldsanering (Wsnp) (geraadpleegd 12 september 2026).

Veelgestelde vragen

Heb je als ondernemer recht op een uitkering na het stoppen van je eigen bedrijf?

Niet automatisch. Er bestaat geen regeling die aanslaat zodra je bedrijf stopt. Je moet zelf aanvragen, en welke regeling voor jou geldt hangt af van je leeftijd, je rechtsvorm en je gewerkte uren. Het Bbz en de bijstand lopen via de gemeente, de WW via het UWV.

Krijg ik WW als mijn eenmanszaak failliet gaat?

Nee, niet op grond van je ondernemerschap. Als zelfstandige ben je niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen. Had je daarnaast of kort daarvoor een baan in loondienst, dan kun je op grond daarvan wel WW-rechten hebben. Vraag dat na bij het UWV.

Wat is een faillissementsuitkering en geldt die ook voor mij?

De faillissementsuitkering van het UWV is bedoeld voor werknemers van een failliet bedrijf. Het UWV neemt dan tijdelijk de loonbetaling over. Als eigenaar of als dga zonder verzekeringsplicht val je daar niet onder. Je personeel wel.

Moet ik eerst mijn huis verkopen voordat ik bijstand krijg?

Niet per se. Is de overwaarde lager dan € 67.500 in 2026 en woon je er zelf, dan krijg je bijstand als gift. Is de overwaarde hoger, dan bepaalt je gemeente of je recht hebt en wordt de bijstand meestal een lening. Bij een eenmanszaak kan het huis wel in het faillissement zijn betrokken, en dan speelt deze vraag anders.

Hoe lang duurt een Bbz-uitkering bij beëindiging?

Maximaal twaalf maanden. Lukt het niet om het bedrijf binnen die periode af te wikkelen, dan kan de gemeente die termijn met nog eens twaalf maanden verlengen.