Faillissement aanvragen: wat moet je weten als ondernemer?
Wanneer de financiële druk te groot wordt, denken sommige ondernemers er serieus over om zelf het faillissement van hun bedrijf aan te vragen. Soms omdat schuldeisers blijven aanhouden, soms omdat de cijfers maandenlang dezelfde kant op wijzen, soms omdat je gewoon klaar bent met vechten tegen een onhoudbare situatie. De stap is begrijpelijk, maar ook onomkeerbaar zodra de rechtbank het faillissement uitspreekt.
In dit artikel lees je wat faillissement aanvragen precies inhoudt, hoe de procedure verloopt, wat het kost en hoe lang het duurt. Daarnaast staan we stil bij de alternatieven die je nog hebt voordat je deze stap zet, zoals turbo-liquidatie, WHOA, surseance of een doorstart, en bij de privé-risico's die meespelen als bestuurder. Wij van MKB Crisismanagement zien regelmatig ondernemers die te snel naar de rechtbank stappen, terwijl er nog routes waren die ze niet kenden. Dat is precies waarom we adviseren: bel eerst even, voordat je tekent.
Wat betekent faillissement aanvragen
Faillissement aanvragen betekent dat je de rechtbank vraagt om je bedrijf failliet te verklaren. Vanaf dat moment neemt een door de rechter aangewezen curator de zeggenschap over je bedrijf over. Hij beheert je bezittingen, neemt contact op met schuldeisers en bepaalt of er voldoende geld is om iemand te betalen. Je hebt zelf geen zeggenschap meer over de bedrijfsmiddelen.
Een faillissement is een definitieve stap. Je BV of eenmanszaak blijft niet onder jouw beheer staan terwijl je een oplossing zoekt. Anders dan bij surseance van betaling of een WHOA-traject verlies je direct de regie. Dat maakt het belangrijk om vóór de aanvraag goed te kijken of dit echt de juiste route is.
Wie kan een faillissement aanvragen
Drie partijen kunnen faillissement aanvragen.
De ondernemer zelf (eigen aanvraag). Een bestuurder van een BV kan zijn eigen vennootschap failliet laten verklaren als de schulden niet meer betaald kunnen worden. Een eenmanszaak-ondernemer kan zelf failliet aanvragen voor zichzelf en daarmee voor het bedrijf.
Een schuldeiser. Iemand aan wie je geld schuldig bent kan jouw faillissement aanvragen, mits er nog minstens één andere schuldeiser is en het duidelijk is dat je niet meer betaalt. Dit gebeurt regelmatig door de Belastingdienst.
Het Openbaar Ministerie. In uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld bij vermoedens van fraude of als het algemeen belang in het geding is.
Voor het aanvragen van een eigen BV-faillissement heb je een advocaat nodig. Voor je eigen faillissement als eenmanszaak-ondernemer is dat niet altijd verplicht, maar wel sterk aan te raden.
De procedure stap voor stap
1. Voorbereiding. Je verzamelt de stukken: KVK-uittreksel, jaarcijfers, openstaande facturen, schuldenoverzicht, bankafschriften en bij een BV de loongegevens van het personeel.
2. Verzoekschrift indienen. Een advocaat dient namens jou een verzoekschrift in bij de rechtbank in jouw arrondissement.
3. Zitting. Binnen enkele dagen tot weken volgt een zitting waarbij de rechter beoordeelt of er sprake is van een toestand "opgehouden te betalen". Bij een eigen aanvraag is dit meestal een snelle procedure.
4. Uitspraak. Als de rechter het faillissement toewijst, wordt het direct uitgesproken. Een curator wordt benoemd en een rechter-commissaris houdt toezicht op de afwikkeling.
5. Afwikkeling. De curator inventariseert de boedel, verkoopt bezittingen, betaalt schuldeisers volgens de wettelijke rangorde en wikkelt het bedrijf juridisch af.
Kosten en doorlooptijd
Aanvraag eigen faillissement: geen griffierecht. Wel betaal je je eigen advocaatkosten. Tarieven verschillen per kantoor, maar reken op enkele honderden tot circa €1.500 voor de voorbereiding en het indienen van het verzoekschrift.
Aanvraag faillissement door schuldeiser: griffierecht in 2026 is €341 voor natuurlijke personen en €735 voor rechtspersonen. Plus de eigen advocaatkosten van de schuldeiser. Voor mensen met een laag inkomen geldt een onvermogend-tarief van €93.
Doorlooptijd: een eigen aanvraag wordt vaak binnen één tot vier weken behandeld. De volledige afwikkeling van het faillissement door de curator duurt meestal één tot drie jaar, afhankelijk van complexiteit, vermogen en eventuele geschillen met schuldeisers.
Alternatieven die je eerst zou moeten overwegen
Voordat je de stap naar de rechtbank zet, zijn er meestal nog routes die je niet kent of die je nog niet hebt overwogen. De vier belangrijkste:
Turbo-liquidatie. Voor een BV zonder baten is een turbo-liquidatie vaak een snellere en goedkopere route dan faillissement. Je beëindigt de vennootschap in één keer via een aandeelhoudersbesluit, zonder curator en zonder lange afwikkeling.
WHOA (Wet Homologatie Onderhands Akkoord). Sinds 2021 kun je als ondernemer een dwangakkoord met schuldeisers aanbieden, waarbij je zelf de regie houdt over het bedrijf. Anders dan bij surseance kun je in een WHOA-akkoord ook de Belastingdienst binden en lopende contracten aanpassen.
Surseance van betaling. Tijdelijk betalingsuitstel met een bewindvoerder die met je meekijkt. Werkt vooral als de onderneming op zich levensvatbaar is maar tijdelijk vastloopt. Bindt niet de Belastingdienst en niet de pandhouders, dus minder breed dan WHOA.
Doorstart of bedrijfsoverdracht. Soms kun je het bedrijf nog verkopen voordat het faillissement formeel is aangevraagd, of een doorstart na faillissement overwegen waarbij delen van het bedrijf doorgaan in een nieuwe juridische vorm.
Welk alternatief past, hangt af van je specifieke situatie. Bij MKB Crisismanagement bekijken we tijdens een vertrouwelijk eerste gesprek welke route haalbaar is, zonder commerciële druk.
Privé-risico's voor de bestuurder
Een faillissement van je BV betekent niet automatisch dat je privé failliet bent. Maar als bestuurder loop je wel risico op persoonlijke aansprakelijkheid in een aantal situaties:
- Te lang doorhandelen terwijl je wist dat er geen redelijke kans op herstel meer was (de Beklamel-norm).
- Onbehoorlijk bestuur in de drie jaar voorafgaand aan het faillissement (artikel 2:248 BW).
- Niet tijdig melden van betalingsonmacht bij Belastingdienst en pensioenfonds.
Bevoordelen van bepaalde schuldeisers vlak voor de aanvraag (pauliana).
Voor meer over je persoonlijke aansprakelijkheid en hoe je je privévermogen beschermt, zie onze pagina over bestuurdersaansprakelijkheid bij dreigend faillissement.
Wat gebeurt er met je personeel
Bij faillissement neemt de curator de arbeidsovereenkomsten met je personeel over. In de regel ontslaat hij alle werknemers, met een opzegtermijn van maximaal zes weken. Het UWV neemt vervolgens de loonverplichtingen over via de loongarantieregeling.
Bij een doorstart kan een nieuwe eigenaar bepaalde werknemers selectief overnemen, met inachtneming van het opvolgend werkgeverschap. Voor de regels rondom personeel bij doorstart zie onze blog personeel bij doorstart na faillissement.
Veelgestelde vragen
Kan ik zelf mijn eigen BV failliet laten verklaren?
Ja, dat kan via een verzoekschrift bij de rechtbank, ingediend door een advocaat. Je hebt een aandeelhoudersbesluit en een schuldenoverzicht nodig. De procedure is vaak snel: binnen één tot vier weken volgt de uitspraak.
Wat als ik weet dat ik niet kan betalen, maar nog geen schuldeiser actie onderneemt?
Dan ben je in de fase waar je het meest baat hebt bij advies. Wachten tot de Belastingdienst of een leverancier zelf naar de rechter stapt, betekent dat je de regie verliest. Een vrijwillige eigen aanvraag, een WHOA-traject of een turbo-liquidatie kunnen op dat moment nog goede opties zijn.
Kost faillissement aanvragen veel geld?
Voor een eigen aanvraag betaal je geen griffierecht, alleen advocaatkosten (vaak enkele honderden tot circa €1.500). Een schuldeiser betaalt in 2026 €341 of €735 griffierecht plus de eigen advocaatkosten. Voor mensen met een laag inkomen geldt het onvermogend-tarief van €93.
Hoe lang duurt een faillissement?
De aanvraagprocedure duurt één tot vier weken. De volledige afwikkeling door de curator duurt één tot drie jaar.
Ben ik na een faillissement persoonlijk schuldenvrij?
Dat hangt af van of jouw BV failliet ging of jij persoonlijk. Een BV-faillissement raakt jou als bestuurder alleen privé bij persoonlijke aansprakelijkheid (zie hierboven). Een persoonlijk faillissement (als eenmanszaak of via een WSNP-traject) kan na drie jaar leiden tot een schone lei.
Kan ik na een faillissement opnieuw een bedrijf starten?
Ja. Een faillissement levert geen ondernemingsverbod op, tenzij de rechter dit als sanctie oplegt (zeldzaam). De meeste ondernemers starten na een faillissement opnieuw met een nieuwe BV of eenmanszaak. Wel verwachten financiers en leveranciers vaak meer transparantie en zekerheid.
Persoonlijk advies
Sta je op het punt zelf faillissement aan te vragen, of wordt het tegen je aangevraagd door een schuldeiser? Voordat je tekent, bel ons of plan een vertrouwelijk gesprek bij ons kantoor in Arnhem. We kijken samen welke route nog open staat en wat in jouw situatie het meest bescherming biedt voor je bedrijf en voor jou privé. Een eerste gesprek is altijd vrijblijvend en kosteloos. Voor meer over onze aanpak zie onze pagina
werkwijze of neem direct
contact op.