Wat kost een curator bij een faillissement, en wie betaalt hem?
De rechtbank spreekt het faillissement uit en binnen een dag staat er iemand in je zaak die je niet zelf hebt uitgekozen. De curator neemt de sleutels over, praat met je personeel en gaat je bezittingen te gelde maken. Een van de eerste vragen die ondernemers ons daarna stellen is niet juridisch, maar heel praktisch: wat kost die man eigenlijk, en wie betaalt hem?
Het antwoord is minder vanzelfsprekend dan het lijkt. De curator wordt betaald uit wat hij binnenhaalt en hij staat vooraan in de rij, nog vóór de Belastingdienst en je leveranciers. Maar bij ongeveer een kwart van de faillissementen valt er zo weinig te halen dat hij niet of niet volledig betaald krijgt. Juist in dat scenario wordt het voor jou als bestuurder spannend, want er bestaat een regeling die de curator alsnog geld geeft om onderzoek naar jou te doen. Hieronder zetten we de bedragen, de rangorde en de risico's op een rij.
Inhoudsopgave
- Wat de curator doet en waarom dat geld kost
- Het uurtarief van een curator
- Hoeveel uur maakt een curator aan een faillissement
- Wie betaalt de curator: de boedel staat vooraan
- Wat er gebeurt als de boedel leeg is
- Hoe een lege boedel tóch bij jou terecht kan komen
- De kosten die je zelf maakt, naast de curator
- Wat dit betekent voor je keuze
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Wat de curator doet en waarom dat geld kost
De curator is een advocaat die door de rechtbank wordt benoemd zodra het faillissement is uitgesproken. Vanaf dat moment beheert hij de boedel en niet jij. Hij maakt een inventarisatie van de bezittingen, verkoopt wat er te verkopen valt, int openstaande facturen bij je klanten, zegt contracten en arbeidsovereenkomsten op, meldt de schuldeisers aan en rapporteert aan de rechter-commissaris.
Daarnaast heeft hij een onderzoekstaak. Hij kijkt of het bestuur zijn werk behoorlijk heeft gedaan, of de administratie klopt en of er in de maanden vóór het faillissement transacties zijn gedaan die schuldeisers hebben benadeeld. Dat onderzoek is geen formaliteit en het is precies het deel van zijn werk dat voor jou persoonlijk gevolgen kan hebben.
Al die uren worden geschreven. Je krijgt er zelf geen factuur voor in de bus, maar ze worden wel betaald, en het geld daarvoor komt uit jouw voormalige onderneming.
Het uurtarief van een curator
Curatoren rekenen met een basisuurtarief dat jaarlijks wordt vastgesteld. In het onderzoek dat de Universiteit Leiden en SEO Economisch Onderzoek in opdracht van het WODC uitvoerden, lag dat basisuurtarief per 1 januari 2024 op 252,89 euro en per 1 januari 2025 op 267,05 euro. Voor 2026 noemt dat onderzoek geen bedrag, maar houd er rekening mee dat het tarief jaarlijks meestijgt.
Wat een curator daadwerkelijk uitbetaald krijgt, ligt daar niet ver vandaan, maar het verschilt sterk per faillissement. De mediaan van het feitelijk betaalde salaris kwam in dat onderzoek uit op 279 euro per uur. Bij faillissementen waarin de curator volledig betaald kreeg, was dat 305 euro per uur. Bij faillissementen waarin te weinig geld beschikbaar was, bleef er 168 euro per uur over.
Op het uurtarief zelf heb je als ondernemer geen enkele invloed. Het salaris van de curator wordt in ieder faillissement door de rechtbank vastgesteld, zo staat het in artikel 71 van de Faillissementswet. De curator dient daarvoor een verzoek in met een urenverantwoording, en de rechtbank toetst of die uren redelijk zijn.
Hoeveel uur maakt een curator aan een faillissement
Voor de standaardwerkzaamheden in een gemiddeld faillissement rekent hetzelfde onderzoek met ongeveer twintig uur. Dat is het basiswerk: inventariseren, schuldeisers aanschrijven, contracten beëindigen, verslagen maken en het dossier afwikkelen.
Twintig uur maal een tarief rond de 270 euro betekent dat de afwikkeling van een doorsnee faillissement al snel op enkele duizenden euro's uitkomt, nog voordat er iets ingewikkelds gebeurt. En er gebeurt vaak wel iets ingewikkelds. Loopt er een discussie met een pandhouder, is er personeel, moet er een bedrijfspand worden ontruimd of is er onderzoek nodig naar de administratie, dan lopen de uren op. Bij een doorstart of een verkoop van bedrijfsonderdelen gaat het over veel meer dan twintig uur.
Dat is meteen de reden waarom een dossier dat netjes op orde is, goedkoper wordt afgewikkeld dan een dossier waarin de curator alles zelf moet uitzoeken. Je bent overigens wettelijk verplicht om hem alle inlichtingen te geven die hij vraagt. Tegenwerken maakt het duurder en het schaadt je positie in het onderzoek naar het bestuur.
Wie betaalt de curator: de boedel staat vooraan
Het salaris van de curator wordt betaald uit de boedel, dus uit het geld dat hij zelf binnenhaalt met de verkoop van inventaris, voorraad, machines en het innen van debiteuren. Er komt geen subsidie aan te pas en er wordt geen rekening naar jou privé gestuurd.
Belangrijk is de volgorde. De kosten van het faillissement, waaronder het salaris van de curator, worden als eerste uit de opbrengst voldaan. Pas daarna komen de preferente schuldeisers zoals de Belastingdienst en het UWV aan de beurt, en daarna pas de gewone schuldeisers: je leveranciers, je verhuurder, de kleine partijen die je al jaren kent.
Voor die laatste groep is dat een harde boodschap. Als de opbrengst van de boedel opgaat aan de afwikkeling, blijft er voor hen niets over. Ondernemers die hopen dat hun trouwe leverancier via het faillissement toch nog iets krijgt, komen hier vrijwel altijd bedrogen uit.
Wat er gebeurt als de boedel leeg is
Bij veel MKB-faillissementen is er domweg niets meer. De bank heeft haar zekerheden al uitgewonnen, de leasemaatschappij heeft de auto's opgehaald, de voorraad is verdampt en de debiteuren blijken oninbaar. Dat is geen uitzondering. Uit het WODC-onderzoek blijkt dat de curator in ongeveer 21 tot 27 procent van de faillissementen niet of niet volledig betaald krijgt. Over de onderzoeksperiode van juli 2020 tot maart 2024 ging het om bijna acht miljoen euro per jaar aan salaris dat nooit is uitbetaald. Per faillissement waarin dit speelde, bleef er volgens dat onderzoek een mediaan bedrag van 7.561 euro onbetaald.
Zit er te weinig in de boedel om zelfs de faillissementskosten te dekken, dan kan de rechtbank het faillissement opheffen wegens gebrek aan baten. Dat is geregeld in artikel 16 van de Faillissementswet. Voor een BV betekent dat het einde: de vennootschap wordt van rechtswege ontbonden en houdt op te bestaan. De schuldeisers krijgen niets en kunnen ook nergens meer terecht bij de vennootschap.
Bij een eenmanszaak of een VOF ligt dat anders, want daar ben jij zelf de schuldenaar. Na opheffing van het faillissement blijven de schulden gewoon bestaan en kunnen de schuldeisers je opnieuw persoonlijk aanspreken. Dat verschil tussen rechtsvormen is een van de belangrijkste dingen om te begrijpen voordat je een route kiest. Meer daarover lees je in ons artikel over privé aansprakelijkheid bij een BV.
Hoe een lege boedel tóch bij jou terecht kan komen
Hier zit het punt dat de meeste ondernemers niet zien aankomen. Een lege boedel betekent niet dat de curator zijn schouders ophaalt en het dossier sluit. Er bestaat een Garantstellingsregeling curatoren, uitgevoerd door Justis, waarmee een curator geld kan krijgen om onderzoek te doen en om een procedure te voeren, ook als er in de boedel niets zit.
Die garantstelling kan hij inzetten voor verhaalsonderzoek en vooronderzoek, en voor een procedure wegens vermoedelijk onbehoorlijk bestuur door de bestuurder of feitelijk beleidsbepaler, of wegens vermoedelijke pauliana. Met andere woorden: precies de twee routes die eindigen bij jouw privévermogen.
Bij onbehoorlijk bestuur draait het om artikel 2:248 van het Burgerlijk Wetboek. Als de curator aantoont dat het bestuur zijn taak kennelijk onbehoorlijk heeft vervuld en dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement was, is het bestuur aansprakelijk voor het volledige tekort in de boedel. De wet kijkt daarbij naar de drie jaar vóór het faillissement. En er is een addertje: heb je de administratie niet op orde gehad of de jaarrekening niet op tijd gedeponeerd, dan geldt onbehoorlijk bestuur als vaststaand en wordt aangenomen dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Jij moet dan aantonen dat het anders zat, niet de curator.
Bij pauliana gaat het om handelingen in de aanloop naar het faillissement die schuldeisers hebben benadeeld: een machine ver onder waarde aan een bevriende BV, een enkele leverancier volledig afbetalen terwijl de rest niets krijgt, klantenbestand overhevelen naar een nieuwe vennootschap. De curator kan die handelingen terugdraaien.
De kosten die je zelf maakt, naast de curator
Het salaris van de curator is niet de enige rekening. Vraag je het faillissement zelf aan, dan heb je voor een BV een advocaat nodig die het verzoekschrift indient, en die kosten betaal je uit eigen zak. Wordt het faillissement door een schuldeiser aangevraagd, dan betaalt die het griffierecht en zijn eigen advocaat. De bedragen en de procedure hebben we uitgewerkt in ons artikel over faillissement aanvragen als ondernemer.
Daarnaast zijn er kosten die niemand op een factuur zet. De uren die je zelf kwijt bent aan het aanleveren van stukken, het gesprek met je accountant om de administratie compleet te krijgen, en de maanden waarin je geen omzet draait terwijl het dossier loopt. De afwikkeling van een faillissement duurt in de praktijk vaak één tot drie jaar.
Wat dit betekent voor je keuze
Als je puur naar de kosten kijkt, is een faillissement zelden de goedkoopste route. Er komt een curator, er wordt onderzoek gedaan en er gaat geld naar de afwikkeling dat anders naar je schuldeisers had gekund. Voor een BV die écht geen bezittingen en geen lopende verplichtingen meer heeft, is een turbo-liquidatie vaak sneller en goedkoper, simpelweg omdat er geen curator aan te pas komt.
Maar die route is geen vluchtweg. Sinds 15 november 2023 geldt de Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie, inmiddels verlengd tot 15 november 2027. Het bestuur moet binnen veertien dagen na de ontbinding een financiële verantwoording en een staat van baten en lasten deponeren, en de schuldeisers daarover informeren. Bij misbruik kan de rechter een bestuursverbod opleggen.
De echte winst zit een fase eerder. Hoe eerder je ingrijpt, hoe meer routes er nog open liggen en hoe kleiner de kans dat een curator straks met een garantstelling in jouw administratie zit te spitten. Wat je daarvoor kunt doen, staat in ons artikel over
faillissement voorkomen.
| Onderwerp | Bron |
|---|---|
| Basisuurtarief curatoren 252,89 euro (1 januari 2024) en 267,05 euro (1 januari 2025), mediaan betaald salaris 279 euro per uur, 168 euro bij onvoldoende betaling en 305 euro bij volledige betaling, ongeveer 20 uur standaardwerkzaamheden, 21 tot 27 procent van de faillissementen niet of niet volledig betaald, mediaan onbetaald salaris 7.561 euro per faillissement, bijna 8 miljoen euro per jaar. | De beloning van curatoren bij lege boedels, Universiteit Leiden en SEO Economisch Onderzoek in opdracht van het WODC (2025), onderzoeksperiode juli 2020 tot maart 2024. |
| Salaris van de curator wordt door de rechtbank vastgesteld. | artikel 71 Faillissementswet (geldend recht). |
| Opheffing van het faillissement wegens gebrek aan baten | artikel 16 Faillissementswet (geldend recht); ontbinding van de rechtspersoon op grond van artikel 2:19 BW. |
| Aansprakelijkheid van het bestuur voor het boedeltekort bij kennelijk onbehoorlijk bestuur, met de driejaarstermijn en het bewijsvermoeden bij een gebrekkige administratie of te late deponering. | artikel 2:248 BW, in samenhang met artikel 2:10 en artikel 2:394 BW (geldend recht). |
Veelgestelde vragen
Wat kost een curator per uur?
Curatoren rekenen met een basisuurtarief dat jaarlijks wordt vastgesteld: 252,89 euro per 1 januari 2024 en 267,05 euro per 1 januari 2025. Het feitelijk uitbetaalde salaris lag volgens WODC-onderzoek op een mediaan van 279 euro per uur. De rechtbank stelt het salaris in ieder faillissement vast.
Wie betaalt de curator als er niets meer in het bedrijf zit?
Dan blijft hij deels of volledig onbetaald. Dat gebeurt in ongeveer 21 tot 27 procent van de faillissementen. De rechtbank kan het faillissement dan opheffen wegens gebrek aan baten, waarna een BV van rechtswege wordt ontbonden.
Kan de curator zijn salaris bij mij privé halen?
Zijn salaris niet rechtstreeks. Maar als hij vindt dat er sprake is van onbehoorlijk bestuur, kan hij je op grond van artikel 2:248 BW aansprakelijk stellen voor het volledige tekort in de boedel, en dat tekort omvat ook zijn eigen onbetaalde salaris. Via de Garantstellingsregeling curatoren kan hij zo'n procedure gefinancierd krijgen, ook bij een lege boedel.
Krijgen mijn schuldeisers nog iets als de curator eerst wordt betaald?
Alleen als er na de faillissementskosten nog geld over is. De volgorde is: eerst de kosten van het faillissement, dan de preferente schuldeisers zoals de Belastingdienst en het UWV, en pas daarna de gewone schuldeisers. Bij kleine faillissementen komt die laatste groep er in de praktijk zelden aan toe.
Is een turbo-liquidatie goedkoper dan een faillissement?
Meestal wel, omdat er geen curator wordt benoemd en er dus geen curatorsalaris uit de boedel gaat. De route mag alleen als er geen baten meer zijn, en sinds 15 november 2023 moet het bestuur binnen veertien dagen een financiële verantwoording deponeren en de schuldeisers informeren.