Negatief eigen vermogen in je bv wegwerken: zo pak je het aan
Je accountant schuift de jaarrekening over tafel en onder de streep van de balans staat een min. Het eigen vermogen van je bv is negatief. Misschien had je het al zien aankomen na een paar zware jaren, misschien schrik je ervan. De vraag die dan meteen opkomt: is mijn bedrijf nu failliet, ben ik zelf aansprakelijk, en hoe krijg ik dit weer recht?
Het goede nieuws: een negatief eigen vermogen betekent niet dat je bv failliet is, en ook niet dat jij als bestuurder automatisch aansprakelijk bent. Het slechte nieuws: het is wel een signaal dat banken, leveranciers en later misschien een curator heel serieus nemen. Hieronder lees je wat het precies is, wat er juridisch wel en niet gebeurt, en welke vijf manieren er zijn om het weg te werken.
Inhoudsopgave
- Wat is een negatief eigen vermogen?
- Hoe ontstaat een negatief eigen vermogen?
- Is je bv dan failliet?
- Wat merk je ervan in de praktijk?
- Ben je als bestuurder aansprakelijk?
- Manier 1: je lening omzetten in agio
- Manier 2: je lening achterstellen
- Manier 3: vers geld inbrengen
- Manier 4: schulden laten kwijtschelden met een akkoord
- Manier 5: terug naar winst
- Wat je nu beter niet doet
- Stappenplan: zo pak je het aan
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Wat is een negatief eigen vermogen?
Het eigen vermogen is wat er overblijft als je alle bezittingen van je bv optelt en daar alle schulden van aftrekt. Bezittingen zijn bijvoorbeeld je inventaris, machines, voorraad, openstaande facturen en het saldo op de bank. Schulden zijn onder meer de banklening, crediteuren, de Belastingdienst en een lening van jou als dga.
Is dat verschil kleiner dan nul, dan heb je een negatief eigen vermogen. Een eenvoudig voorbeeld:
- Bezittingen: 80.000 euro
- Schulden: 120.000 euro
- Eigen vermogen: min 40.000 euro
In de volksmond heet een bedrijf in deze situatie ook wel "technisch failliet". Dat is geen juridische term. Het betekent alleen dat de bv, als je vandaag alles zou verkopen, niet al haar schulden kan betalen.
Hoe ontstaat een negatief eigen vermogen?
Bijna altijd is het een optelsom van meerdere jaren. De meest voorkomende oorzaken:
- Opeenvolgende verliezen. Elk verlies gaat direct van het eigen vermogen af. Twee of drie slechte jaren kunnen een klein startkapitaal volledig wegvagen.
- Te veel geld uit de bv gehaald. Dividend uitgekeerd in goede jaren, of privé-opnames via de rekening-courant, terwijl de buffer eigenlijk nodig was.
- Afboekingen. Een grote debiteur die failliet gaat, voorraad die niets meer waard is of een investering die moet worden afgewaardeerd.
- Financiering met alleen vreemd vermogen. Veel mkb-bv's zijn opgericht met een minimaal kapitaal en daarna volledig gefinancierd met leningen, ook van de dga zelf. Dan is er weinig nodig om onder nul te zakken.
Die oorzaak is belangrijk. Een eenmalige afboeking vraagt een andere aanpak dan een bedrijf dat structureel verlies draait.
Is je bv dan failliet?
Nee. Of een bedrijf failliet kan worden verklaard, hangt niet af van de balans. Artikel 1 van de Faillissementswet zegt dat een schuldenaar failliet kan worden verklaard als hij "in de toestand verkeert dat hij heeft opgehouden te betalen". Het gaat dus om betalen, niet om het eigen vermogen. Een bv met een negatief eigen vermogen die haar rekeningen netjes op tijd betaalt, kan gewoon doordraaien.
Er bestaat ook een hardnekkig misverstand dat je bij een fors gedaald eigen vermogen verplicht een aandeelhoudersvergadering moet houden. Die regel staat in artikel 2:108a BW, maar geldt alleen voor de nv, niet voor de bv. Voor je bv is er geen wettelijke alarmbel op de balans. Juist daarom moet je zelf opletten.
Wat merk je ervan in de praktijk?
Ook al ben je niet failliet, je gaat het wel merken. Je jaarrekening moet je deponeren bij de KVK en is daarmee openbaar. Kredietinformatiebureaus gebruiken die cijfers en geven een lagere kredietscore af. Wat dat in de praktijk betekent:
- De bank. Een bank kijkt naar solvabiliteit. Staat het eigen vermogen onder nul, dan krijg je lastiger nieuwe financiering en kan de bank strengere voorwaarden stellen bij verlenging van je krediet.
- Leveranciers. Sommige leveranciers verlagen je kredietlimiet of vragen vooruitbetaling. Dat zet direct druk op je liquiditeit.
- Geen dividend. Volgens artikel 2:216 BW mag de aandeelhoudersvergadering alleen uitkeren voor zover het eigen vermogen groter is dan de wettelijke en statutaire reserves. Bij een negatief eigen vermogen kan er dus geen dividend uit.
- Je eigen hypotheek. Ook een hypotheekverstrekker kijkt als je dga bent naar de cijfers van je bv. Een negatief eigen vermogen kan je privéfinanciering bemoeilijken.
Het gevaar zit vaak in de combinatie. Een negatieve balans zorgt voor minder krediet, minder krediet zorgt voor een krappe kas, en een krappe kas zorgt voor betalingsachterstanden. Merk je die kasdruk al, lees dan ook wat je kunt doen bij
liquiditeitsproblemen in je bedrijf.
Ben je als bestuurder aansprakelijk?
Niet automatisch. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde in 2018 (ECLI:NL:GHARL:2018:7490) dat een negatief eigen vermogen en verlies "nog niet zeggen dat het punt bereikt is waarop het onverantwoord is de onderneming te continueren en nog verdere verbintenissen met derden aan te gaan". Een bedrijf mag dus verlies lijden en toch doorgaan.
Waar het wel om draait: wat je doet als je weet, of had moeten begrijpen, dat de bv haar nieuwe verplichtingen niet meer kan nakomen. Ga je dan toch nog verplichtingen aan, bijvoorbeeld een grote bestelling bij een leverancier, dan kan een schuldeiser jou persoonlijk aanspreken. En gaat de bv failliet, dan kijkt de curator naar de drie jaar voor het faillissement. Heb je je taak als bestuurder kennelijk onbehoorlijk vervuld, dan kun je op grond van artikel 2:248 BW aansprakelijk zijn voor het tekort in het faillissement.
Twee dingen maken je positie in dat geval veel zwakker: een administratie die niet op orde is, en een jaarrekening die niet op tijd is gedeponeerd. De termijn voor deponeren is uiterlijk twaalf maanden na afloop van het boekjaar. Is die termijn niet gehaald, dan neemt de wet aan dat je taak onbehoorlijk is vervuld en dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Lees meer over
hoe je je privévermogen beschermt bij een dreigend faillissement.
Manier 1: je lening omzetten in agio
Heb je als dga geld geleend aan je eigen bv, dan is dit vaak de snelste oplossing. Je zet je vordering op de bv om in agio: extra kapitaal zonder dat er nieuwe aandelen worden uitgegeven. De schuld van de bv aan jou verdwijnt en het eigen vermogen stijgt met hetzelfde bedrag.
Een rekenvoorbeeld. Stel dat de bv je 60.000 euro schuldig is en het eigen vermogen min 40.000 euro is. Zet je de hele lening om in agio, dan is het eigen vermogen daarna plus 20.000 euro. Er gaat geen euro van je rekening af, want het geld zit al in de bv.
Voor een agiostorting heb je geen notaris nodig. Wel is een besluit van de aandeelhouders nodig. Leg dat schriftelijk vast, samen met een korte overeenkomst waarin staat welke vordering je omzet. Laat vooraf je fiscalist meekijken, zeker als je vordering eigenlijk minder waard is dan het bedrag op papier. De fiscale behandeling hangt af van de vraag of je lening zakelijk was.
Manier 2: je lening achterstellen
Wil je je lening niet opgeven, dan kun je hem achterstellen. Dat betekent dat je afspreekt dat jij pas wordt terugbetaald als alle andere schuldeisers zijn voldaan. Bij een faillissement sta je dan letterlijk achteraan in de rij.
Belangrijk om te weten: op de balans blijft een achtergestelde lening een schuld. Het eigen vermogen wordt er op papier dus niet positief van. Wat wel verandert, is hoe een bank naar je bedrijf kijkt. Banken tellen een achtergestelde lening vaak mee als garantievermogen, dus alsof het eigen vermogen is. Doorgaans stellen ze dan wel voorwaarden, zoals een looptijd van minimaal vijf jaar, geen verplichte aflossing in die periode en een goed vastgelegde achterstellingsverklaring. Vraag je bank vooraf welke voorwaarden zij hanteert.
Achterstellen is dus vooral nuttig als je probleem de relatie met je financier is, en minder als je leveranciers of kredietbeoordelaars wilt overtuigen die alleen naar de gedeponeerde balans kijken.
Manier 3: vers geld inbrengen
De meest directe manier: je stort privégeld in de bv als agio, of een nieuwe investeerder koopt aandelen. Anders dan bij omzetting van een lening komt er dan ook echt geld binnen. Dat verbetert zowel de balans als de kas.
Stel jezelf wel eerlijk de vraag waar dat geld naartoe gaat. Draait de bv structureel verlies, dan verdwijnt vers geld in hetzelfde gat en ben je het over een jaar kwijt. Stort alleen bij als er een geloofwaardig plan ligt dat laat zien hoe de bv weer winstgevend wordt. Anders zet je privégeld op het spel dat je later misschien hard nodig hebt.
Manier 4: schulden laten kwijtschelden met een akkoord
Is de schuldenlast te groot om weg te werken, dan kun je schuldeisers vragen een deel van hun vordering kwijt te schelden. Dat heet een crediteurenakkoord. Je biedt alle schuldeisers een percentage van hun vordering aan tegen finale kwijting. Het deel dat wordt kwijtgescholden, verdwijnt van de balans en het eigen vermogen stijgt.
Een paar spelregels die je vooraf moet kennen:
- De Belastingdienst stemt in beginsel alleen in als hij het dubbele percentage krijgt van wat de gewone schuldeisers krijgen. Dat staat in de Leidraad Invordering.
- Werken niet alle schuldeisers mee, dan kun je een akkoord via de WHOA laten goedkeuren door de rechter. Schuldeisers stemmen dan per klasse. Een klasse stemt in als schuldeisers die samen minimaal twee derde van het vorderingsbedrag in die klasse vertegenwoordigen voor stemmen.
- Kleine mkb-schuldeisers moeten in een WHOA-akkoord in de regel minimaal 20 procent van hun vordering aangeboden krijgen.
- Kwijtschelding levert je bv fiscaal winst op, de zogeheten kwijtscheldingswinst. Onder voorwaarden geldt daarvoor een vrijstelling, maar dan moet je bv wel haar verrekenbare verliezen inleveren. Laat dit vooraf doorrekenen.
Een akkoord is maatwerk en moet in één keer goed zijn. Hoe wij dat aanpakken, lees je op de pagina over crediteuren saneren.
Manier 5: terug naar winst
Elke euro winst die in de bv blijft, gaat bij het eigen vermogen op. Op termijn werk je een negatief eigen vermogen dus ook weg door gewoon weer winst te maken. Dat is de gezondste route, maar ook de langzaamste. Een tekort van 40.000 euro bij een winst van 10.000 euro per jaar kost je vier jaar, en dan mag je in die tijd geen dividend uitkeren.
Deze route werkt alleen als de oorzaak echt voorbij is. Kijk kritisch naar je marges, je vaste lasten, je prijzen en je slechtst betalende klanten. Combineer het vaak met een van de andere manieren: eerst de balans herstellen met agio of een akkoord, daarna met winst de buffer weer opbouwen.
Wat je nu beter niet doet
De meest directe manier: je stort privégeld in de bv als agio, of een nieuwe investeerder koopt aandelen. Anders dan bij omzetting van een lening komt er dan ook echt geld binnen. Dat verbetert zowel de balans als de kas.
Stel jezelf wel eerlijk de vraag waar dat geld naartoe gaat. Draait de bv structureel verlies, dan verdwijnt vers geld in hetzelfde gat en ben je het over een jaar kwijt. Stort alleen bij als er een geloofwaardig plan ligt dat laat zien hoe de bv weer winstgevend wordt. Anders zet je privégeld op het spel dat je later misschien hard nodig hebt.
Stappenplan: zo pak je het aan
- Breng de oorzaak in kaart. Is het een eenmalige afboeking of structureel verlies? Dat bepaalt welke manier werkt.
- Maak een liquiditeitsprognose voor twaalf maanden. De balans zegt iets over het verleden, de kas bepaalt of je de komende maanden je rekeningen kunt betalen. Zie je betalingsproblemen aankomen, dan heb je minder tijd dan je denkt.
- Kijk wat jij zelf kunt inbrengen. Een lening aan de bv die je kunt omzetten of achterstellen, of privégeld dat je verantwoord kunt missen.
- Bespreek het vroeg met je bank. Wie zelf met een plan komt, heeft een betere positie dan wie wacht tot de bank belt.
- Is de schuldenlast te groot, onderzoek dan een akkoord. Liever nu, met nog geld in kas, dan straks als schuldeisers al beslag hebben gelegd.
- Leg je besluiten vast. Notuleer waarom je doorgaat en op basis van welke cijfers. Dat is je beste verweer als het later toch misgaat.
Loopt het gesprek met de bank of met schuldeisers vast, of twijfel je of de bv nog te redden is, lees dan wat je kunt doen om een faillissement te voorkomen.
| Onderwerp | Bron |
|---|---|
| Faillissement vereist dat de schuldenaar heeft opgehouden te betalen. | artikel 1 lid 1 Faillissementswet, wetten.overheid.nl (geraadpleegd 20 september 2026) |
| Vergaderplicht bij gehalveerd eigen vermogen geldt alleen voor de nv. | artikel 2:108a BW, via Wetboek+ (geraadpleegd 20 september 2026) |
| Uitkering alleen voor zover het eigen vermogen groter is dan de reserves, uitkeringstest en aansprakelijkheid. | artikel 2:216 BW, toegelicht door Turnaround Advocaten, "Onrechtmatige dividenduitkeringen" |
| Negatief eigen vermogen en verlies leiden niet zonder meer tot bestuurdersaansprakelijkheid. | Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 2018, ECLI:NL:GHARL:2018:7490, besproken door Dirkzwager |
| Aansprakelijkheid bij faillissement, driejaarstermijn en bewijsvermoeden bij te laat deponeren. | artikel 2:248 en 2:394 BW |
| Omzetten van een dga-vordering in agio zonder notaris. | Mulderij & Partners, "Heeft uw B.V. een schuld aan u? Overweeg deze om te zetten in agio"; aandeelhoudersbesluit vereist: Burgt Legal, "Agiostorting BV" |
Veelgestelde vragen
Is een negatief eigen vermogen verboden voor een bv?
Nee. Er is geen wettelijke regel die een bv verbiedt om met een negatief eigen vermogen door te gaan. De verplichting om bij een gehalveerd eigen vermogen een aandeelhoudersvergadering te houden, geldt alleen voor de nv. Wel mag je geen dividend uitkeren en moet je als bestuurder oppassen met nieuwe verplichtingen die de bv niet kan nakomen.
Kan een schuldeiser mijn faillissement aanvragen omdat mijn eigen vermogen negatief is?
Nee, niet om die reden alleen. Voor een faillissement moet de rechter vaststellen dat de bv heeft opgehouden te betalen. In de praktijk betekent dat meerdere schuldeisers, van wie er minstens één een opeisbare vordering heeft die niet wordt betaald. Een negatieve balans alleen is daarvoor niet genoeg.
Geldt dit ook voor een eenmanszaak?
Een eenmanszaak kan ook een negatief ondernemingsvermogen hebben, maar het verschil is groot. Bij een eenmanszaak is er geen scheiding tussen zakelijk en privé. Je bent met je hele privévermogen aansprakelijk voor de zakelijke schulden, ook als de balans nog positief is. De manieren in dit artikel, zoals agio en een achtergestelde lening van de dga, zijn typisch voor de bv.
Kan ik agio later weer terugkrijgen?
Agio kan in principe later weer aan de aandeelhouders worden terugbetaald, maar alleen als de bv daar op dat moment de ruimte voor heeft. Voor een terugbetaling van agio gelden dezelfde toetsen als voor dividend, waaronder de uitkeringstest van artikel 2:216 BW. Zolang de bv het geld nodig heeft om haar schulden te betalen, kan het er niet uit.
Wat is de uitkeringstest en waarom is die hier belangrijk?
Voordat een bv geld uitkeert aan aandeelhouders, moet het bestuur beoordelen of de bv daarna haar opeisbare schulden kan blijven betalen. In de praktijk wordt daarbij een horizon van ongeveer een jaar aangehouden. Keurt het bestuur een uitkering goed terwijl het wist of had moeten voorzien dat dit niet lukt, dan zijn de bestuurders hoofdelijk aansprakelijk voor het tekort. Een aandeelhouder die dit wist of had moeten weten, moet het ontvangen bedrag terugbetalen.