Wat mag een curator wel en niet in beslag nemen bij een faillissement?



Zodra de rechtbank het faillissement uitspreekt, ben je het beheer over je bedrijf kwijt aan de curator. En dan komt de vraag die je vooraf nergens beantwoord krijgt: hoe ver mag hij gaan? Mag hij de bus meenemen waar je nog mee rijdt? De machines die nog niet betaald zijn? Je laptop, je telefoon, je huis? Die onzekerheid is vaak erger dan het faillissement zelf.

Hieronder staat precies wat er in de boedel valt en wat niet. Per situatie, want voor een bv gelden andere regels dan voor een eenmanszaak. En met de dingen die in de praktijk misgaan, want daar zit het echte risico.


Wat de curator overneemt en van wie

De wet is op dit punt kort. Artikel 20 van de Faillissementswet zegt dat het faillissement het hele vermogen omvat van degene die failliet is verklaard, plus alles wat daar tijdens het faillissement nog bij komt. Dat hele vermogen heet de boedel. De curator beheert die boedel, verkoopt wat verkoopbaar is en verdeelt de opbrengst onder de schuldeisers.

De belangrijkste vraag is dus niet wat de curator mag pakken, maar van wie. Is jouw bv failliet, dan is het vermogen van de bv de boedel. Ben jij persoonlijk failliet verklaard, dan is jouw privévermogen de boedel. Dat onderscheid bepaalt vrijwel elk antwoord op deze pagina. Wat de curator zelf kost en wie hem betaalt, lees je in ons artikel over de kosten van een curator bij een faillissement.


Verder werkt de curator niet alleen. Hij staat onder toezicht van een rechter-commissaris en heeft voor een aantal stappen diens toestemming nodig. Personeel ontslaan mag hij wel: de wet geeft hem daarvoor een opzegtermijn van maximaal zes weken, ook als er contractueel iets anders is afgesproken. Vind je dat de curator te ver gaat, dan is de rechter-commissaris je ingang.




Bv of eenmanszaak: het verschil dat alles bepaalt

Gaat je bv failliet, dan is de bv de schuldenaar. Jouw privéspullen vallen dan niet in de boedel. Je auto op eigen naam, je inboedel, je spaargeld, je woning: de curator van de bv kan daar in beginsel niet bij. Hij pakt wat van de bv is.


Dat verandert zodra jij privé ergens voor aan de lat staat. Een borgstelling bij de bank, een rekening-courantschuld aan je eigen bv, of bestuurdersaansprakelijkheid: dan ontstaat er een vordering op jou persoonlijk, en dan kan er wel degelijk beslag komen op privévermogen. Welke situaties dat zijn, staat in ons overzicht van de vijf situaties waarin je privé aansprakelijk bent bij een bv.


Bij een eenmanszaak of een vof ligt het anders. Daar bestaat geen scheiding tussen zakelijk en privé. Het faillissement van de zaak is jouw faillissement. Alles wat je hebt valt in de boedel, met een paar uitzonderingen die verderop staan. Meer daarover lees je bij eenmanszaak en schulden.


Wat valt er wel in de boedel

Bij een bv-faillissement gaat het om alles wat op naam van de bv staat of feitelijk van de bv is. In de praktijk komt de curator dit tegen:

  • Het saldo op de zakelijke bankrekeningen, inclusief geld dat na de faillietverklaring nog binnenkomt.
  • De voorraad, de inventaris, machines, gereedschap en rollend materieel.
  • Openstaande facturen aan klanten. De curator int die debiteuren zelf.
  • Auto's, bussen en heftrucks die eigendom zijn van de bv.
  • Immateriële zaken: de handelsnaam, het klantenbestand, de website, domeinnamen, softwarelicenties en soms lopende contracten.
  • Een eventueel pand op naam van de bv.
  • Vorderingen van de bv op jou als bestuurder, zoals een rekening-courantschuld.

Let op dat laatste punt. Ondernemers denken vaak dat de rekening-courant tussen henzelf en hun bv een boekhoudkundig detail is. Voor de curator is het gewoon een vordering die hij bij jou kan opeisen, met alle privégevolgen van dien.



Wat de curator niet mag pakken

Er zijn goederen die buiten het faillissement blijven. Die uitzonderingen staan in artikel 21 van de Faillissementswet en gelden voor een natuurlijk persoon, dus bij een persoonlijk faillissement, een eenmanszaak of een vof. Kort samengevat blijven buiten de boedel:


  • Niet-bovenmatige roerende zaken en gezelschapsdieren.
  • Het deel van je inkomen dat niet vatbaar is voor beslag. De rechter-commissaris bepaalt welk bedrag je mag houden om van te leven.
  • Geld dat aan je wordt verstrekt om te voldoen aan een wettelijke onderhoudsplicht, bijvoorbeeld alimentatie.


Wat dat in de praktijk betekent, zie je aan de spullen waar ook een deurwaarder af moet blijven: een bed en beddengoed, kleding, tafel en stoelen, kasten, koelkast en wasmachine, eten en drinken, verzorgingsspullen, een telefoon en computer, speelgoed van je kinderen, je trouwring en je huisdieren. Ook gereedschap dat je persoonlijk nodig hebt om je beroep uit te oefenen valt daaronder.


Het woord bovenmatig is hier het scharnierpunt. Een gewone koelkast blijft staan. Een wijnklimaatkast van vijfduizend euro is een ander verhaal. Hetzelfde geldt voor dure horloges, kunst en designmeubels. Als er veel of dure spullen staan, kan de uitzondering vervallen.



Bij een bv-faillissement speelt dit lijstje geen rol, simpelweg omdat een bv geen bed en geen kleding heeft. Daar is de vraag niet wat er beschermd is, maar of iets van de bv is of niet.


Spullen die er staan maar niet van jou zijn

Dit is de categorie waar de meeste verwarring zit. In je bedrijf staat van alles wat je gebruikt maar niet bezit. De hoofdregel is simpel: wat niet van de failliet is, valt niet in de boedel. De praktijk is weerbarstiger.


Geleasede zaken blijven eigendom van de leasemaatschappij. Die kan haar spullen opeisen. Bij financial lease ligt het genuanceerder, want daar loopt het vaak via eigendomsvoorbehoud of pandrecht en gaat de discussie over de restwaarde en de resterende termijnen.


Leveranciers die met eigendomsvoorbehoud leveren, blijven eigenaar van de goederen totdat ze betaald zijn. Een niet betaalde partij materiaal in je magazijn is dus vaak niet van jou. De leverancier moet zich wel melden en aantonen dat het om zijn spullen gaat.

Daar staan twee dingen tegenover die je moet kennen. Ten eerste de afkoelingsperiode. De rechter-commissaris kan bepalen dat schuldeisers hun spullen even niet mogen ophalen, zodat de curator rust heeft om een doorstart te onderzoeken. Die periode duurt maximaal twee maanden en kan één keer met maximaal twee maanden worden verlengd.


Ten tweede het bodemrecht van de Belastingdienst. De fiscus mag beslag leggen op bodemzaken: roerende zaken die op de bodem van je bedrijf staan en die de inrichting daarvan dienen, zoals machines, inventaris en computers. Voorraad en bedrijfsauto's vallen daar niet onder. Is een derde echt eigenaar, bijvoorbeeld bij operational lease, dan wordt dat in beginsel ontzien. Bij financial lease of verpanding ligt het anders, en daar gaan leasemaatschappijen en financiers het vaakst nat.


Ook de bank heeft meestal rechten. Op voorraad, inventaris en debiteuren rust vaak een pandrecht. De curator verkoopt die zaken dan wel, maar de opbrengst gaat grotendeels naar de bank.


De auto van de zaak

De meest gestelde vraag, dus apart. Staat de auto op naam van de failliete bv, dan valt hij in de boedel en wordt hij verkocht. Ook als jij hem privé gebruikt en er bijtelling over betaalt.


Staat de auto op jouw naam privé en gaat alleen de bv failliet, dan blijft hij van jou. Is de auto geleased, dan is de leasemaatschappij eigenaar en haalt die hem op, tenzij de curator het contract wil voortzetten voor een doorstart.


Ga je zelf persoonlijk failliet, dan valt de auto wel in de boedel. Een uitzondering kan gelden als je de auto aantoonbaar nodig hebt om je inkomen te verdienen, maar reken daar niet op zonder overleg met de curator. Dat is per geval en het oordeel ligt niet bij jou.


Je huis en je privérekening

Bij een faillissement van je bv blijft je woning buiten schot. De curator van de bv heeft geen recht op jouw privéwoning, want die is geen vermogen van de bv.


Dat verandert als jij privé aansprakelijk bent. Heb je persoonlijk getekend voor een borgstelling bij de bank, dan spreekt de bank jou aan. Betaal je niet, dan kan er beslag volgen op je privévermogen, inclusief de overwaarde op je huis. Datzelfde geldt als de curator jou aansprakelijk stelt als bestuurder of je rekening-courantschuld opeist.

Ga je persoonlijk failliet, dan valt de woning in de boedel. De curator kan verkopen, in overleg met de rechter-commissaris, en de overwaarde komt ten goede aan de schuldeisers. Sta je onder water, dan blijft de restschuld staan.


Je privébankrekening blijft bij een bv-faillissement buiten de boedel. Maar zodra er een vordering op jou privé ligt, kan daar beslag op worden gelegd. Het onderscheid tussen zakelijk en privé is dus niet zo hard als veel ondernemers hopen. Twijfel je welke route in jouw situatie het minste schade oplevert, kijk dan bij bedrijf verkopen met schulden of failliet laten gaan.


Kun je spullen terugkopen van de curator

Ja, dat mag. Een curator wil de boedel zo goed mogelijk te gelde maken, en jij bent vaak de partij die het meeste over voor die machines heeft. Een doorstart waarbij jij of een nieuwe vennootschap de activa koopt, is een normale route.


Er zitten wel harde voorwaarden aan. De prijs moet marktconform zijn en meestal onderbouwd met een taxatie. De rechter-commissaris moet meekijken. En je moet transparant zijn over je rol, want een doorstart door de oude bestuurder ligt onder een vergrootglas.


Wat niet werkt: alvast spullen naar huis nemen, of een bevriende partij ze laten kopen voor een prikje. Dat gaat vrijwel altijd fout, en de gevolgen daarvan lees je in de volgende twee secties.

Wat je doet op de dag dat de curator komt

Je hebt een informatieplicht. Als bestuurder moet je de curator alles vertellen wat hij nodig heeft, gevraagd en ongevraagd. Wie dat niet doet, vergroot het risico op persoonlijke aansprakelijkheid aanzienlijk.


Praktisch komt het hierop neer:


  • Zorg dat de administratie compleet en toegankelijk is. Een rommelige of ontbrekende administratie is een zelfstandig verwijt richting de bestuurder.
  • Maak vooraf een lijst van zaken die niet van de bv zijn, met bewijs: leasecontracten, facturen met eigendomsvoorbehoud, huurovereenkomsten, aankoopbewijzen van privéspullen.
  • Leg vast wat er staat. Foto's van de werkvloer op de dag van het faillissement voorkomen discussies achteraf.
  • Neem niets mee zonder overleg, ook geen laptop of telefoon die je privé hebt betaald. Meld het, laat het vastleggen en pak het daarna pas.
  • Wees eerlijk over de rekening-courant, opnames en betalingen van de laatste maanden. De curator ziet ze toch.



Wat je vooral niet moet doen in de weken ervoor

De curator kijkt terug. Rechtshandelingen van vlak voor het faillissement waarmee schuldeisers zijn benadeeld, kan hij terugdraaien. Dat heet de faillissementspauliana en het is de reden dat goedbedoelde acties zo vaak verkeerd uitpakken.


Concreet gaat het mis bij: de bus overschrijven op je partner, de machines onder de prijs verkopen aan een kennis, één leverancier nog snel volledig betalen terwijl de rest niets krijgt, of geld uit de bv naar privé halen. Bij transacties met familie en naasten binnen een jaar voor het faillissement is de bewijslast bovendien omgekeerd. Dan moet jij aantonen dat er geen benadeling was, en niet de curator dat die er wel was.


Het gevolg is dubbel vervelend. De transactie wordt teruggedraaid en de spullen komen alsnog in de boedel, en je hebt jezelf tegelijk in een lastige positie gemanoeuvreerd rond bestuurdersaansprakelijkheid. Wil je iets overnemen, doe het dan open en na het faillissement, via de curator.

Onderwerp Bron
Het faillissement omvat het hele vermogen van de schuldenaar ten tijde van de faillietverklaring en wat hij daarna verwerft. artikel 20 Faillissementswet, wetten.overheid.nl (geraadpleegd september 2026).
Niet-bovenmatige roerende zaken en gezelschapsdieren, het beslagvrije deel van inkomen en geld voor een wettelijke onderhoudsplicht blijven buiten de boedel. artikel 21 Faillissementswet, wetten.overheid.nl (geraadpleegd september 2026).
Overzicht van spullen waarop geen beslag mag worden gelegd, waaronder bed, kleding, koelkast, wasmachine, telefoon, computer, speelgoed, trouwring en huisdieren, met de uitzondering voor veel of dure spullen. Het Juridisch Loket, pagina Beslag op inboedel (geraadpleegd september 2026).
De curator staat onder toezicht van de rechter-commissaris. Ondernemersplein (Rijksoverheid), De rol van een curator bij een faillissement (geraadpleegd september 2026).
De curator kan een arbeidsovereenkomst in elk geval opzeggen met een termijn van zes weken. artikel 40 Faillissementswet, wetten.overheid.nl (geraadpleegd september 2026).

Veelgestelde vragen

Wat mag een curator niet in beslag nemen?

Bij een persoonlijk faillissement blijven niet-bovenmatige roerende zaken en gezelschapsdieren buiten de boedel, plus het deel van je inkomen dat je nodig hebt om van te leven en geld voor een wettelijke onderhoudsplicht. In de praktijk gaat het om je bed, kleding, eten, koelkast, wasmachine, telefoon, computer, speelgoed en gereedschap dat je nodig hebt voor je inkomen. Bij een bv-faillissement speelt dit lijstje niet: daar gaat het alleen om de vraag of iets eigendom is van de bv.

Mag de curator bij mijn privérekening als mijn bv failliet gaat?

Niet zomaar. De curator van de bv beheert het vermogen van de bv. Hij komt pas bij je privévermogen als er een aparte grond is, zoals een rekening-courantschuld, een borgstelling of bestuurdersaansprakelijkheid. Dan wordt hij jouw schuldeiser en kan hij beslag laten leggen.

Wat gebeurt er met geleasede machines en auto's?

Die blijven eigendom van de leasemaatschappij en vallen niet in de boedel. De leasemaatschappij kan ze opeisen, tenzij er een afkoelingsperiode geldt of de curator het contract voortzet voor een doorstart. Let bij machines en inventaris wel op het bodemrecht van de Belastingdienst. Bij echte eigendom van een derde, zoals operational lease, wordt dat in beginsel ontzien, maar bij financial lease of verpanding kan de fiscus er wel bij.

Mag ik spullen terugkopen van de curator?

Ja, tegen een marktconforme prijs en met toestemming van de rechter-commissaris. Vaak gebeurt dat in de vorm van een doorstart waarbij een nieuwe vennootschap de activa koopt. Zorg voor een taxatie en volledige openheid over je rol.

Mag de curator mijn huis verkopen?

Bij een faillissement van je bv niet, want je woning is geen vermogen van de bv. Bij een persoonlijk faillissement wel: de woning valt in de boedel en de overwaarde gaat naar de schuldeisers. Ben je privé aansprakelijk via een borgstelling, dan kan de bank je huis alsnog raken.